Page Nav

HIDE

Grid

GRID_STYLE
FALSE

Hover Effects

TRUE
TO-LEFT
HIDE_BLOG

Sayfalar

Ya┼čam Psikolojisi

{fbt_classic_header}

Header Ad

Son yaz─▒lar:

latest

Ads Place

├çocu─čunuz evin k├╝├ž├╝k h├╝k├╝mdar─▒ olmas─▒n!

├çocukerkil aile kavram─▒n─▒n genel anlam─▒yla evde iktidar─▒ ├žocuklar─▒n ele ge├žirdi─či aile modeli olarak tan─▒mlayan uzmanlar, bu aile modelinin ...

├çocu─čunuz evin k├╝├ž├╝k h├╝k├╝mdar─▒ olmas─▒n!
├çocukerkil aile kavram─▒n─▒n genel anlam─▒yla evde iktidar─▒ ├žocuklar─▒n ele ge├žirdi─či aile modeli olarak tan─▒mlayan uzmanlar, bu aile modelinin sadece T├╝rkiye de─čil t├╝m d├╝nya i├žin k├╝resel bir sorun oldu─čunu dile getiriyor. ─░deal ebeveynin ├žocu─ča i├ž denetimi ├Â─čretmesi gerekti─čini s├Âyleyen Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan “├çocu─čun ├Âzg├╝rl├╝k ve sorumluluk dengesini ├Â─črenmesi gerekiyor. ├çocuk her istedi─čini yapan ebeveynin iyi oldu─čunu zannediyor, h├ólbuki ├žocu─čun kendi y├Ânetti─či de─čil g├╝venece─či, s─▒rt─▒n─▒ dayayabilece─či bir anne babaya ihtiyac─▒ var” diyor. Hay─▒r diyemeyen ebeveynlerin ├žocuklar─▒ taraf─▒ndan y├Ânetilebildi─čini kaydeden Tarhan, kendini geli┼čtiremeyen hep t├╝keten ve adeta “Evin k├╝├ž├╝k h├╝k├╝mdar─▒” ├žocuk tiplerine kar┼č─▒ aileleri uyar─▒yor…

Gev┼ček disiplin ortam─▒nda b├╝y├╝yen ├žocuk s─▒n─▒rs─▒z, sorumsuz ve doyumsuz karaktere sahip oluyor ve bu ├žocuklar─▒n ilk sorunlar─▒ genellikle anaokulu d├Âneminde ortaya ├ž─▒k─▒yor. Bu tarz b├╝y├╝yen ├žocuklar di─čer arkada┼člar─▒yla uyum sa─člayam─▒yor, payla┼čmay─▒ bilmiyor ve ele┼čtiriye tahamm├╝ls├╝zl├╝kleriyle dikkat ├žekiyor. Ergenlikle birlikte benmerkezci olma eyleminde oluyor ve yaln─▒z kal─▒yor. Ele┼čtiriye tahamm├╝ls├╝z olduklar─▒ i├žin de ├Â─črenemiyor, kendilerini geli┼čtiremiyor ve hep t├╝keten ki┼čilikler ortaya ├ž─▒k─▒yor.  ├çocuklar─▒n “Evin k├╝├ž├╝k H├╝k├╝mdar’lar─▒ oldu─ču bu aile modelinin “├žocukerkil” aileler olarak tan─▒mland─▒─č─▒n─▒ belirten ├ťsk├╝dar ├ťniversitesi Kurucu Rekt├Âr├╝-Psikiyatr Prof. Dr. Nevzat Tarhan, bu a├žmaza d├╝┼čmemek i├žin ailelere ├Âzg├╝rl├╝k ve sorumluluk dengesini kurman─▒n do─čru yollar─▒ hakk─▒nda ├Ânerilerde bulunuyor. 

Hay─▒r diyemeyen ebeveyn ├žocu─ču taraf─▒ndan y├Ânetiliyor… 

Psikiyatr Prof. Dr. Nevzat Tarhan, ufak bir durumda tepki g├Âsteren, kavga eden, e┼čya f─▒rlatan ├žocuklar─▒ son zamanda ├žok s─▒k g├Ârd├╝─č├╝n├╝ s├Âyleyerek. “─░nsan ili┼čkilerinde ki┼čisel s─▒n─▒rlar─▒ ├Â─črenemeyen bir ├žocuk tipi ortaya ├ž─▒kt─▒. Sadece anne-babadan de─čil her yerden bilgi bombard─▒man─▒ alt─▒nda kalan, sorgulayan ├žocuk tiplerini g├Ârmeye ba┼člad─▒k. Anne-baba yetersiz kal─▒p ├žocu─ča hay─▒r demeyi ├Â─črenemezse ├žocuk anne-babay─▒ y├Ânetmeye ├žal─▒┼č─▒yor. G├╝n├╝m├╝zde ├žocuklar anne-babaya bask─▒n olmaya ├žal─▒┼č─▒yorlar. Bu ├Âzg├╝rl├╝k d├╝┼čk├╝nl├╝─č├╝, pop├╝ler k├╝lt├╝r├╝n bize sundu─ču bir kavram. Bu zaman─▒n ruhu diyebilece─čimiz bir durum. Milenyum ├ža─č─▒ diyoruz, dijital ku┼čak diyoruz.” dedi.  

‘Biz s─▒k─▒nt─▒ ├žektik o ├žekmesin, biz zor elde ettik o kolay etsin’ yakla┼č─▒m─▒ do─čru de─čil!

Annelik-babal─▒k tasavvurunun da de─či┼čti─čini ifade eden psikiyatrist Tarhan “Anne baba ├žocu─ču ├╝zmemek i├žin her dedi─čine evet diyor. Eski ku┼čaklar yokluk i├žinde olgunla┼č─▒yordu. ┼×imdiki ku┼čaklar─▒n varl─▒k i├žinde olgunla┼čmas─▒ gerekiyor. Varl─▒k i├žinde olgunla┼čmak daha zor. Ebeveynler ├žocuklar─▒na “biz s─▒k─▒nt─▒ ├žektik o ├žekmesin, biz zor elde ettik o kolay etsin” tarz─▒nda gere─činden fazla imk├ón sunma ihtiyac─▒ hissediyor. B├Âyle olunca yoklukla tan─▒┼čmam─▒┼č bir nesil ortaya ├ž─▒k─▒yor. Hatta ├Âyle ki, ebeveynler ├žocuklar─▒n─▒n ├╝z├╝nt├╝yle, hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒yla kar┼č─▒la┼čt─▒rmamay─▒ annelik-babal─▒k zannediyor. H├ólbuki ikisi de hayat─▒n bir ger├že─či ve ├žocu─čun bunu ├Â─črenmesi gerekiyor.” uyar─▒s─▒nda bulundu. 

Anne baba kolaya ka├žarsa ├žocuk nerede duraca─č─▒n─▒ ├Â─črenemiyor

Tarhan, kararlar─▒n aile i├žerisinde oturup konu┼čularak al─▒nmas─▒ gerekti─čini ifade ederek “├çocu─čun fikrini sormak ├Ânemlidir. Mesela tatile giderken. Ama en sonunda lider anne ve babad─▒r. ├çocu─čun dedi─či do─čruysa ona da uyulmas─▒ gerekir. Bir tart─▒┼čma k├╝lt├╝r├╝ i├žinde ├žocuk hakl─▒ysa anne-baba gerek├žesine g├Âre ├žocu─ču do─črulayabilir. ├ľte yandan ├žocu─čun anlams─▒z bir ┼čekilde ─▒srarc─▒l─▒─č─▒ nedeniyle ya da duygu s├Âm├╝r├╝s├╝ yapmas─▒ halinde anne baba “aman olay ├ž─▒karmas─▒n, b├Âyle bir problemle u─čra┼čmayay─▒m, onu ikna etmeyle u─čra┼čmayay─▒m” diyerek kolaya ka├ž─▒yor. B├Âyle durumlarda ├žocuk s─▒n─▒r─▒n─▒, nerede duraca─č─▒n─▒ ├Â─črenemiyor.” dedi. 

Disiplinde kar ya─č─▒┼č─▒ modellemesi…

Anne ve baban─▒n ortak kararl─▒l─▒k ve tutarl─▒l─▒kla hareket etmesi gerekti─čini hat─▒rlatan Psikiyatr Tarhan “Gere─činden fazla ├Âzg├╝r yeti┼čen ├žocuklar ┼č─▒mar─▒k ve sayg─▒s─▒z olma eyleminde oluyor. Hatta bazen baz─▒ ┼čeyleri m─▒zm─▒zl─▒k yaparak, k├╝serek elde ediyor. Bunu bir sorun ├ž├Âzme metodu gibi ├Â─čreniyor. Anne baba ba┼č─▒n─▒ ok┼čayarak hay─▒r diyemiyor ├žocu─ča. B├Âyle aile ili┼čkileri kurals─▒z ortamlarda oluyor. Mesela anne farkl─▒, baba farkl─▒ s├Âylerse, anne ak┼čam ayr─▒, sabah ayr─▒ s├Âylerse tutars─▒zl─▒k ya┼čan─▒yor. Onun i├žin disiplin, nasihat gibi durumlar kar ya─č─▒┼č─▒ gibi olur. Yava┼č ve devaml─▒ olursa tutar. F─▒rt─▒na gibi bir g├╝n var, di─čer g├╝n olmazsa tutmaz. Bunun i├žin kararl─▒, disiplinli bir ortam olu┼čturulmas─▒ gerekir. Anne ve baban─▒n gerek├želeri ile hay─▒r demeyi bilmesi gerekiyor. Onun i├žin emir vermek yerine se├ženek sunmak, nasihat vermek yerine de ├Ârnek olmak ├žok ├Ânemli.”  ┼čeklinde ├Ânerilerde bulundu. 

Ki┼čili─či ├Âvmek farkl─▒, davran─▒┼č─▒ ├Âvmek farkl─▒d─▒r

├çocu─ča ├Âvg├╝yle yakla┼čman─▒n duygusal geli┼čimi a├ž─▒s─▒ndan ├Ânemli oldu─čunu vurgulayan Tarhan “├çocu─čun ki┼čili─čini de─čil, davran─▒┼č a┼čamalar─▒n─▒ ├Âvmek gerekiyor. Yani ├žocu─ča “sen ├žok ba┼čar─▒l─▒s─▒n, gayet iyisin, d├╝nyan─▒n en yak─▒┼č─▒kl─▒ ├žocu─čusun” dedi─čin zaman evet etiketliyorsun. Ama “├žal─▒┼čkans─▒n ne g├╝zel odan─▒ toplad─▒n ne g├╝zel ├Âdevini yapt─▒n” gibi davran─▒┼č a┼čamalar─▒ ve ├žabalar─▒ ├Âv├╝l├╝rse ├žocu─ča peki┼čtirici bir yakla┼č─▒m sergilenmi┼č olur. E─čer ki┼čili─čini ├Âversek ├žocuk bencil olur, b├╝y├╝kl├╝k duygusuna kap─▒l─▒r. B├Âyle ├žocuklar de─či┼čime kapal─▒ ve inat├ž─▒ oluyorlar, kendilerini geli┼čtiremiyorlar” dedi. 

Çocukerkil ailelerin evlatları doyumsuz oluyor!

├çocukerkil ailelerin evlerinde ├žocu─ča g├Âre kurallar d├╝zenlendi─čini, ├žocuk istek odakl─▒ olundu─ču g├Âzlemlerini payla┼čan Tarhan “Her ┼čeyi ├žocu─ča g├Âre d├╝zenleyen ├žocukerkil ailelerin evlatlar─▒ doyumsuz oluyor, ├žocuk 2 ki┼čilik sevgi al─▒yor yine doymuyor. Bu ├žocuklar istedi─či olmad─▒─č─▒nda tepki g├Âsteriyor, s─▒k s─▒k arkada┼čl─▒k de─či┼čtiriyor, evlendi─či zaman evlili─čini y├╝r├╝temiyor, akademik zek├ós─▒ ba┼čar─▒l─▒ oluyor ama duygusal ve sosyal beceride ba┼čar─▒s─▒z oluyorlar. Ders ├žal─▒┼čmak istemiyor, bir m├╝ddet sonra okul reddi ba┼čl─▒yor. Bak─▒yorsun elinde devaml─▒ internet. Bu durum internet ve ekran ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒na kadar gidiyor.” ┼čeklinde olas─▒ s├╝reci tarifledi. 

─░yi ├žocuk yeti┼čtirmek, bilgiye bo─čmak de─čildir!

Anne baba proje ├žocuk b├╝y├╝t├╝yor ama karakter geli┼čimini atl─▒yor diyen Tarhan, “Ebeveynlerin ├žocu─čun teknik, mesleki geli┼čimine ├Ânem verdi─či gibi karakter geli┼čimine de ├Ânem vermesi gerekiyor. Karakter geli┼čimi i├žin de ├žocu─čun, nerede duraca─č─▒n─▒ ve s─▒n─▒rlar─▒n─▒ bilmesi, sorumluluk sahibi olmas─▒ ├žok ├Ânemlidir. Her ├žocu─čun ya┼č─▒na uygun alabilece─či sorumluluklar vard─▒r. ─░yi ├žocuk yeti┼čtirmek onu sadece bilgiye bo─čmak de─čildir. As─▒l olan ├žocu─čun bilgiyi kendisinin bulmas─▒n─▒ sa─člamakt─▒r. ├çocu─ča se├ženekler sunun. Mesela ├žocu─čun ├Ân├╝ne 3-4 tane ti┼č├Ârt koyup birinin daha cazip olmas─▒n─▒ sa─člay─▒p, birini se├žtirerek, ├žocu─ča “ben se├žtim” ├Âzerklik duygusunu ya┼čatan anne baba da kontrol├╝ de kaybetmemi┼č olur.” ┼čeklinde ├Ârnekledi. 

─░deal anne-baba ├žocu─ča i├ž denetim ├Â─čretir

├çocu─čun durmas─▒ gereken yeri zamanla kendi ├Â─črenebilece─činin alt─▒n─▒ ├žizen Prof. Dr. Nevzat Tarhan “├çocuk duruma g├Âre, ortama g├Âre ne zaman konu┼čabilece─čini, ne zaman konu┼čamayaca─č─▒n─▒ ya┼č─▒na uygun bir ┼čekilde ba┼čar─▒r. Ama fazla bast─▒r─▒lm─▒┼č ailelerde i├ž denetim de fazla oluyor. Bu sefer tam tersi ├Âzg├╝veni olmayan, ‘benim ki┼čili─čim budur’ diyemeyen ├žocuklar ortaya ├ž─▒k─▒yor. Bunu d├╝zeltelim derken de ├žocukerkil gibi modeller hayat─▒m─▒za giriyor. Do─čru se├žimleri yapma, mant─▒kl─▒ karar verme bir yetenektir ve sonradan ├Â─črenilir.  ├çocu─čun ya┼č─▒na g├Âre dikkat de─či┼čtirme y├Ântemi uygulayarak yakla┼čmal─▒y─▒z. 0 – 5 ya┼č aras─▒ ├žocuklarda, istedi─či de─čil de, dikkati de─či┼čtirilirse, ilgi duydu─ču ba┼čka bir konuya ge├žilirse, ├žocuk, anneyle babayla z─▒tla┼čma y├Ântemini ├Â─črenmemi┼č oluyor.” dedi. 

├çocuk anne baban─▒n farkl─▒ d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝ hissederse bu farkl─▒l─▒─č─▒ kullan─▒yor 

Problem ├ž├Âzme becerisini ├žocu─ča kazand─▒rman─▒n y├Ântemleri oldu─čunu s├Âyleyen psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan “├çocu─čun do─čru se├žimlerle, ├Âzg├╝rl├╝k ve sorumluluk dengesini ├Â─črenmesi gerekiyor. Mesela ├žocu─ča evin i├žinde yap─▒land─▒r─▒lm─▒┼č bir ├Âzg├╝r alan─▒ b─▒rakal─▒m ve orada ├Âzg├╝rce oynas─▒n, da─č─▒ts─▒n. Ama tekrar toplas─▒n. Evin her taraf─▒na ayn─▒ ┼čeyi yapmay─▒ ├Â─čretirseniz bu durumda kurals─▒zl─▒─č─▒ ├Â─čretmi┼č oluyorsunuz.  Ya da eve misafir geldi─činde nas─▒l davranaca─č─▒n─▒ anne babaya bakarak g├Âzlemleyerek ├Â─čreniyor. Anne baban─▒n ortak dil kullan─▒lmas─▒ ├žok ├Ânemli. Farkl─▒l─▒klar varsa tercihi ne y├Ânde ise bazen annesinin, bazen babas─▒n─▒n dedi─čine g├Âre hareket ediyor ve o fikir farkl─▒l─▒─č─▒n─▒ kullanm─▒┼č oluyor.”  dedi. 

─░stek-ihtiya├ž dengesi ve doyum erteleme becerisi ├Â─črenmeli! 

├çal─▒┼čan annelerden de ├Ârnek veren Tarhan  “├çal─▒┼čan anne ├žocu─ča zaman ay─▒ramad─▒m diye ├žocu─čunun duygu s├Âm├╝r├╝s├╝ yapmas─▒na izin veriyor. ─░htiyac─▒ olmad─▒─č─▒ halde ├žocu─čun her istedi─čini al─▒yor. Bu sefer de ihtiya├ž istek dengesi g├Âzden ka├ž─▒yor. Annenin ├žocu─ča b├╝y├╝k insan gibi anlatmas─▒, ama b├╝y├╝k insan davran─▒┼č─▒ beklememesi gerekir. B├Âyle bir durumda “bak evde ayn─▒ oyuncaktan var, ama ┼čundan yok, bunu alabiliriz ya da e─čer sen ┼ču anda dayanmaya tahamm├╝ll├╝ olmay─▒ ba┼čar─▒rsan, sana yar─▒n daha b├╝y├╝k bir ┼čey alaca─č─▒m, hafta sonu ┼čuraya gidece─čiz” gibi, ├žocu─ča doyum erteleme becerisi ├Â─čretilir. Doyum erteleme becerisi ├Â─čretildi─či zaman ├žocuk daha b├╝y├╝k bir iste─či elde etmek i├žin iste─čini erteler. Bunlar ├žocu─čun ├Â─črenebildi─či davran─▒┼člard─▒r ve ben ├žocu─čuma bu beceriyi nas─▒l kazand─▒r─▒r─▒m diye anne baban─▒n zaman ay─▒r─▒p, kafa yormas─▒ gerekir.” dedi. 

Reklam sekt├Âr├╝ ├žocukerkil aile kavram─▒na ├žanak tutuyor 

├çocuklar─▒n t├╝ketim toplumu unsurlar─▒n─▒n da radar─▒na tak─▒ld─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyen Tarhan “┼×u anda reklam sekt├Âr├╝ ├žocu─ču muhatap alm─▒┼č durumda. ├çocuklar ┼čimdiden gelece─čin t├╝keticisi olarak g├Âr├╝l├╝yor. Bak─▒yorsunuz, ├žo─ču zaman sat─▒n alma davran─▒┼člar─▒nda, ├žocu─ču etkileyecek mesajlar veriyorlar. Mesela tatil firmalar─▒ ├žocu─ču ├žok iyi kullan─▒yor.” tespitini yaparak reklamlarda ├žocu─čun salt kendi tercihlerine g├Âre karar vermi┼č olarak de─čil ailesi ile konu┼čarak karar verme halinin ├Âne ├ž─▒kar─▒lmas─▒ gerekti─čini vurgulad─▒.   

├çocu─čun g├╝venece─či, s─▒rt─▒n─▒ dayayabilece─či ebeveynlere ihtiyac─▒ var 

“Ailede zor be─čenen inat├ž─▒ bir ├žocuk ki┼čilik ortaya ├ž─▒karsa orada sorun var demektir” uyar─▒s─▒nda bulunan ├ťsk├╝dar ├ťniversitesi Kurucu Rekt├Âr├╝ Psikiyatr Prof. Dr. Nevzat Tarhan s├Âzlerini ┼č├Âyle tamamlad─▒: 

“├çocuk, her istedi─čini yaparsa annesinin iyi oldu─čunu zannediyor, h├ólbuki ├žocu─čun kendi y├Ânetti─či anne babaya de─čil, g├╝venece─či, s─▒rt─▒n─▒ dayayabilece─či ebeveynlere ihtiyac─▒ var. ├çocuk do─čas─▒ gere─či g├╝├žl├╝ bir anne baba g├Ârmek ister. Ebeveynlerin gerek├želeriyle ├žocu─ča hay─▒r deme becerisine sahip olmas─▒ gerekir. Hevesleriyle de─čil rasyonel davranan ├žocuk yeti┼čtirmek i├žin anne babalara ├Ânemli g├Ârevler d├╝┼č├╝yor” 

✎ Mutfa─č─▒n─▒z─▒n olmazsa olmaz─▒ her ├╝r├╝n Karaca’da!
Sosyal Sorumluluk Projesi

Hi├ž yorum yok

Sorunlar─▒n─▒z─▒ ve yorumlar─▒n─▒z─▒ bekliyoruz.

Ads Place