Page Nav

HIDE

Grid

GRID_STYLE
FALSE

Hover Effects

TRUE
TO-LEFT
HIDE_BLOG

Sayfalar

Ya┼čam Psikolojisi

{fbt_classic_header}

Header Ad

Son yaz─▒lar:

latest

Ads Place

Korku hayat─▒n─▒z─▒ y├Ânetmesin, siz korkuyu y├Ânetin

Korkudan korkmak yayg─▒n g├Âr├╝l├╝yor Korkunun, hayatta kalmada ├Ânemli bir etkiye sahip oldu─čunu belirten uzmanlar, korku duygusunun tehdit olar...

Korku hayat─▒n─▒z─▒ y├Ânetmesin, siz korkuyu y├Ânetin
Korkudan korkmak yayg─▒n g├Âr├╝l├╝yor

Korkunun, hayatta kalmada ├Ânemli bir etkiye sahip oldu─čunu belirten uzmanlar, korku duygusunun tehdit olarak alg─▒lanan durumlar kar┼č─▒s─▒nda ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ ve ka├ž tepkisine yol a├žt─▒─č─▒n─▒ s├Âyl├╝yor. Korku an─▒nda kan bas─▒nc─▒ art─▒┼č─▒, kalp at─▒┼č─▒ ve solunum h─▒zlanmas─▒, a─č─▒z kurulu─ču gibi belirtilerin g├Âr├╝ld├╝─č├╝n├╝ ifade eden Uzman Klinik Psikolog Penbesel ├ľzdemir Ya─č─▒z, korkunun bir├žok duygu durum bozuklu─čuyla da ili┼čkili oldu─čuna dikkat ├žekiyor. ‘Korkudan korkmak’ olarak tan─▒mlanan panik bozukla s─▒k├ža kar┼č─▒la┼č─▒ld─▒─č─▒n─▒ vurgulayan Ya─č─▒z, korkular─▒ y├Ânetebilmek i├žin mutlaka uzman deste─či al─▒nmas─▒n─▒ ├Âneriyor.

├ťsk├╝dar ├ťniversitesi NP─░STANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Penbesel ├ľzdemir Ya─č─▒z, korku duygusu hakk─▒nda a├ž─▒klamalarda bulundu ve korku duygusu ile ili┼čkili di─čer duygudurum bozukluklar─▒na de─čindi.

Hayatta kalmak i├žin korku duygusu ├Ânemli

Korkunun, hayatta kalmada ├Ânemli bir etkiye sahip olan olduk├ža g├╝├žl├╝ bir duygu oldu─čunu belirten Uzman Klinik Psikolog Penbesel ├ľzdemir Ya─č─▒z, “Psikolog Paul Ekman, evrensel olarak insanl─▒─č─▒n t├╝m k├╝lt├╝rlerinde deneyimlenen 6 temel duygu oldu─čunu belirtiyor. Bu duygular─▒; mutluluk, ├╝z├╝nt├╝, i─črenme, ┼ča┼čk─▒nl─▒k, ├Âfke ve korku duygular─▒ olarak s─▒n─▒fland─▒r─▒yor. ─░lerleyen d├Ânemlerde ise bu s─▒n─▒fland─▒rmaya heyecan, mahcubiyet, utan├ž ve gurur gibi duygular─▒ da ekliyor. W.G. Parrot ise sosyal psikoloji ba─člam─▒nda duygular─▒ inceledi─či kitab─▒nda birincil duygu olarak deneyimlenen korkuya gerginlik ve deh┼čet gibi ikincil duygular─▒n da e┼člik etti─čini belirtiyor.” dedi.

Korku, tehdit olarak alg─▒lanan durumlar kar┼č─▒s─▒nda ortaya ├ž─▒kar

Korkunun, bir tehlike veya tehdit alg─▒s─▒ kar┼č─▒s─▒nda ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ ifade eden Ya─č─▒z, “Kar┼č─▒dan kar┼č─▒ya ge├žerken size h─▒zla yakla┼čan bir araba varsa, burada hissedilen korku i┼člevseldir ve hayatta kalmada ├Ânemli bir etkiye sahiptir. Bir di─čer deyi┼čle korku, fonksiyonel olarak tehlike kar┼č─▒s─▒nda insan─▒ harekete ge├žiren bir alarm sistemi i┼člevini g├Âr├╝r. Sempatik sistem devreye girer. ─░├žsel ya da d─▒┼čsal uyaran amigdala taraf─▒ndan tehlikeli olarak alg─▒lan─▒r ve bu tehlike mesaj─▒ hipotalamusa, hipofiz bezine, adrenalin ve di─čer i├ž salg─▒ bezlerine ula┼č─▒r. Kan bas─▒nc─▒ artar, kalp at─▒┼č─▒ ve solunum h─▒zlan─▒r. A─č─▒z kurulu─ču artar, g├Âz bebekleri geni┼čler. Bili┼čsel olarak alg─▒lanan tehdide ba─čl─▒ olarak ki┼činin fizyolojisinde; kaslarda gerginlik veya kar─▒n a─čr─▒s─▒ gibi somatik (bedensel) birtak─▒m de─či┼čimler olur. Davran─▒┼čsal a├ž─▒dan bak─▒ld─▒─č─▒nda korku duygusu ka├ž tepkisine yol a├žar. V├╝cudumuzdaki kan, kol ve bacaklar─▒m─▒zdaki b├╝y├╝k kas gruplar─▒na h├╝cum ederek bedenimizi davran─▒┼čsal bir tepki olan ka├žma davran─▒┼č─▒n─▒ ger├žekle┼čtirmeye haz─▒rlar. Yani korku, ki┼činin tehdit olarak alg─▒lad─▒─č─▒ bir durum kar┼č─▒s─▒nda ortaya ├ž─▒kan bir duygudur ve birtak─▒m ka├ž─▒nma davran─▒┼člar─▒na sebep olabilir.” ┼čeklinde konu┼čtu.

Kayg─▒, ├ž├Âz├╝mlenmemi┼č korkudur

Korku ve kayg─▒ aras─▒ndaki ayr─▒ma de─činen Ya─č─▒z, “Korku duygusunun daha ├žok ┼ču an ile ilgili oldu─čunu, kayg─▒n─▒n ise gelecekte tehdit olu┼čturabilecek bir duruma kar┼č─▒ olu┼čtu─čunu s├Âyleyebiliriz. Bir ba┼čka kayna─ča g├Âre ise kayg─▒, ├ž├Âz├╝mlenmemi┼č korku olarak ele al─▒n─▒r. Ki┼či ge├žmi┼č deneyiminde alg─▒lad─▒─č─▒ tehdit ile birlikte ya┼čad─▒─č─▒ korku sonucunda gelecekte de benzer durumlar ile kar┼č─▒la┼čma ihtimaline kar┼č─▒ kayg─▒ duyabilir. Korku, genellikle ger├žeklik ile ba─člant─▒l─▒ ya┼čamsal bir tehlike ile ili┼čkilidir. Kayg─▒ ise somut bir tehlike olmamas─▒na kar┼č─▒n ki┼činin ya┼čad─▒─č─▒ huzursuzluk ve tedirginlik ile karakterizedir.” a├ž─▒klamas─▒n─▒ yapt─▒.

Korku hayat─▒n─▒z─▒ y├Ânetmesin, siz korkuyu y├Ânetin
* Uzman Klinik Psikolog Penbesel ├ľzdemir Ya─č─▒z


Korku duygusunun geli┼čimi ├╝├ž ana olguya ba─čl─▒

Psikodinamik a├ž─▒dan korku duygusunu de─čerlendiren Uzman Klinik Psikolog Penbesel ├ľzdemir Ya─č─▒z, “Freud ├Âzellikle ├žocukluk ├ža─č─▒ ├╝zerinde durmu┼č ve ├╝├ž olguyu vurgulam─▒┼čt─▒r. ─░lki, bebeklik d├Âneminde bak─▒m veren nesnenin yani ├Ânemli ki┼činin yoklu─ču ve bu ki┼činin ihtiya├žlar─▒ kar┼č─▒lama temelinde eksikli─činin yol a├žt─▒─č─▒ korku y├Ân├╝ndedir. Di─čer olgu, ├žocu─čun onaylanmamas─▒ ya da sevginin kayb─▒ sonucunda kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ korku y├Ân├╝ndedir. Son olgu ise, ├žocu─čun ya┼čad─▒─č─▒ kastrasyon anksiyetesi, yo─čun utan├ž, su├žluluk ve mutsuzlu─čun korkuya yol a├žt─▒─č─▒ y├Ân├╝ndedir.” dedi.

─░leri d├Ânem psikodinamik teorilerin ise ├Âzellikle erken d├Ânem ili┼čkiler sonucu olu┼čan benlik kavram─▒na odakland─▒─č─▒n─▒ s├Âzlerine ekleyen Ya─č─▒z, “Yeterince iyi, s─▒cak ve ilgili bak─▒m vermenin aksine, kat─▒ ve ele┼čtirel bak─▒m verene sahip ├žocuklar─▒n k─▒r─▒lgan bir benlik geli┼čtirdi─či ifade edilir. Yeti┼čkinlik d├Âneminde ise k─▒r─▒lgan benli─čini adeta saklamaya ├žal─▒┼čan ki┼čilerde stres kar┼č─▒s─▒nda ├Âfke gibi duygular meydana gelebilir. Bu noktada stres ile ba┼ča ├ž─▒kma stratejileri geli┼čmeyen ki┼čilerin yetersiz hissetti─či ve dolay─▒s─▒yla kayg─▒ ya┼čad─▒─č─▒ s├Âylenebilir.” diye konu┼čtu.

Korku bilin├žli, kayg─▒ bilin├žd─▒┼č─▒ savunmay─▒ harekete ge├žiriyor

─░nsan─▒n en temel ihtiya├žlar─▒ndan birinin g├╝venlik duygusu oldu─čunun alt─▒n─▒ ├žizen Ya─č─▒z, “Bu nedenle insan bilinmeyenden, belirsizlikten veya kendisine yabanc─▒ gelenden korkar. Ki┼či korku kar┼č─▒s─▒nda bilin├žli olarak savunma maksad─▒yla baz─▒ ├Ânlemler al─▒rken, kayg─▒ duygusunda bilin├žd─▒┼č─▒ savunma d├╝zenekleri devreye girer.” dedi.

Ya─č─▒z, korkunun ne zaman bir rahats─▒zl─▒k olarak g├Âr├╝lmeye ba┼članaca─č─▒ ile ilgili olarak ┼ču a├ž─▒klamay─▒ yapt─▒: “E─čer artan korku ve kayg─▒ duygusu g├╝nl├╝k ya┼čam─▒n i┼člevselli─čini bozuyorsa ve ba┼č etmede g├╝├žl├╝kler ya┼čan─▒yorsa mutlaka bir uzman taraf─▒ndan destek al─▒nmal─▒.”

Korkudan korkmak yayg─▒n g├Âr├╝l├╝yor

Klinikte en s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan kayg─▒ bozukluklar─▒na bak─▒ld─▒─č─▒nda panik bozuklu─čun ├Âne ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ vurgulayan Ya─č─▒z, “Panik bozuklu─čun semptomlar─▒na bakt─▒─č─▒m─▒zda ise herhangi bir uyaran olmaks─▒z─▒n aniden ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝yoruz. Tehdit alg─▒s─▒n─▒n olu┼čumuna sebep olabilecek durumlar dahi tehdit olarak alg─▒lan─▒r ve dolay─▒s─▒yla panik ya┼čan─▒r. Ki┼čide a┼č─▒r─▒ korku uyan─▒r. Bir di─čer deyi┼čle panik bozukluk, ‘korkudan korkmak’ olarak tan─▒mlanabilir. Bedensel duyumlara y├Ânelik a┼č─▒r─▒ duyarl─▒l─▒k ve bu duyumlar─▒ felaketle┼čtirerek yorumlama ile karakterizedir.” diye konu┼čtu.

Korku hayat─▒n─▒z─▒ y├Ânetmesin, siz korkuyu y├Ânetin

Travma sonras─▒ stres bozuklu─čunun da korku duygusu ile ili┼čkili oldu─čuna de─činen Uzman Klinik Psikolog Penbesel ├ľzdemir Ya─č─▒z, “Ge├žmi┼čte deneyimlenmi┼č travmatik olaya ba─čl─▒ ya┼čan─▒lan korku ve kayg─▒ duygusu travmatik stres bozuklu─čuna sebep olabilir. Fobiler ise fobinin nesnesi hakk─▒nda edinilmi┼č bilgiler ve davran─▒┼čsal a├ž─▒dan ├že┼čitli ├Â─črenmeler arac─▒l─▒─č─▒yla olu┼čur ve yine korku duygusu ile ili┼čkilidir.” dedi.

T├╝m bunlara ek olarak agorafobi, sosyal anksiyete, ayr─▒l─▒k anksiyetesi gibi durumlar─▒n da korku ve kayg─▒ duygusu ile ili┼čkili oldu─čunu belirten Ya─č─▒z, s├Âzlerini ┼č├Âyle tamamlad─▒:

“Ki┼čiye ├Âzel tedavi y├Ântemleri ile kayg─▒ bozuklu─ču tedavisi terapi s├╝recinde ele al─▒nabilir. Korkunun hayat─▒n─▒z─▒ y├Ânetmesine de─čil korkuyu y├Ânetmeye kararl─▒ysan─▒z, ki┼čiye ├Âzel tedavi anlay─▒┼č─▒ ile y├╝r├╝t├╝len terapi s├╝re├žlerinden faydalanabilir ve i┼člevsel ba┼ča ├ž─▒kma kaynaklar─▒n─▒z─▒ ke┼čfedip ├Â─črenebilirsiniz.” 

✎ Mutfa─č─▒n─▒z─▒n olmazsa olmaz─▒ her ├╝r├╝n Karaca’da!
Sosyal Sorumluluk Projesi

Hi├ž yorum yok

Sorunlar─▒n─▒z─▒ ve yorumlar─▒n─▒z─▒ bekliyoruz.

Ads Place