Page Nav

HIDE

Grid

GRID_STYLE
FALSE

Hover Effects

TRUE
TO-LEFT
HIDE_BLOG

Ya┼čam Psikolojisi

{fbt_classic_header}

Header Ad

Son yaz─▒lar:

latest

Ads Place

Diyabetik ayak tedavisinin ├Ânemi

Prof. Dr. Mustafa Hakan Zor Diyabetik Ayak (DA), ┼čeker hastalar─▒n─▒n ayaklar─▒nda ├ž─▒kan ve 2 haftadan daha uzun s├╝re kapanmayan kronik yaralar...

Diyabetik ayak tedavisinin ├Ânemi

Prof. Dr. Mustafa Hakan Zor

Diyabetik Ayak (DA), ┼čeker hastalar─▒n─▒n ayaklar─▒nda ├ž─▒kan ve 2 haftadan daha uzun s├╝re kapanmayan kronik yaralara verilen isimdir. ┼×eker hastalar─▒n─▒n % 20-25’i hayatlar─▒ boyunca bir kere de olsa bu durumla kar┼č─▒la┼čmaktad─▒r. Bu durum genellikle diyabetik ayak ├╝lseri denilen ufak bir yara taraf─▒ndan tetiklenmektedir. ┼×eker hastal─▒─č─▒na ba─čl─▒ ayak yada bacak kay─▒plar─▒n─▒n % 85’i ayakta yada parmaklarda ba┼člayan bu yaran─▒n ilerlemesi yada ge├ž tedavi edilmeye ba┼članmas─▒ sonucu ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r. Yine ┼čeker hastalar─▒n─▒n amp├╝tasyon (uzuv kesilmesi ) riski ┼čeker hastas─▒ olmayanlara g├Âre 20-30 kat daha fazlad─▒r. Yine yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar g├Âstermi┼čtir ki; ┼čeker hastal─▒─č─▒na ba─čl─▒ dizalt─▒ yada diz├╝st├╝ uzuv kay─▒plar─▒ sonras─▒ hastalar─▒n 5 y─▒ll─▒k ya┼čam oran─▒ yakla┼č─▒k %30’dur. T├╝m kanserlerin 5 y─▒l ya┼čam oranlar─▒na bak─▒ld─▒─č─▒nda ise 5 y─▒ll─▒k ya┼čam oran─▒ ortalama % 50 civar─▒ndad─▒r. Bu rakamlara bakarak ┼čeker hastalar─▒nda olu┼čan diyabetik ayak yaralar─▒ kanserden daha ├Âl├╝mc├╝l oldu─ču anla┼č─▒lmaktad─▒r. ┼×eker hastal─▒─č─▒na ba─čl─▒ olarak bir baca─č─▒n─▒ kaybetmi┼č hastalarda 5 y─▒l i├žerisinde di─čer bacakta da amp├╝tasyon riski %25-65 gibi bir orana sahiptir. 


┼×eker hastalar─▒n─▒n %25’i hayatlar─▒ boyunca en az bir kez ayak ├╝lseri geli┼čtirir. Bunlar─▒n yar─▒s─▒ iltihap kapar ve maalesef %20 kadar─▒ amp├╝tasyona ilerler. ┼×eker hastalar─▒n─▒n ayak yaralar─▒nda birden fazla mekanizma sorumludur.

1.Otonom ,duyusal ve motor n├Âropati (sinir tutulumu)
2.Anormal ayak mekanikleri
3.Yap─▒sal ayak bozukluklar─▒
4.Damar hastal─▒─č─▒
5.Travma
6.Uygunsuz ayakkab─▒ kullan─▒m─▒

Prof. Dr. Mustafa Hakan Zor
Ayaklar─▒nda ┼čeker yaras─▒ olan hastalar─▒n % 35-50 sinde damar problemleri mevcuttur. ┼×eker hastal─▒─č─▒na ba─čl─▒ olmayan damar t─▒kan─▒kl─▒klar─▒nda genellikle dizin ├╝st k─▒sm─▒ndaki damarlar tutulurken, ┼čeker hastal─▒─č─▒nda genellikle dizin alt k─▒sm─▒ndaki daha ince olan damarlarda problem mevcuttur. Buradaki damar ├žaplar─▒n─▒n daha ince olmas─▒ ve ┼čeker hastal─▒─č─▒n─▒n do─čas─▒ gere─či damar duvar─▒nda olu┼čan kire├žlenmeler bu hastal─▒─č─▒n tedavisini daha zor hale getirmektedir.

Burada bazen anlam karga┼čas─▒ da ya┼čanmaktad─▒r. Dizalt─▒ damarlar─▒n di─čer damarlara g├Âre daha ince yap─▒da olmas─▒ nedeniyle hastan─▒n mevcut durumu hastaya anlat─▒l─▒rken ‘k─▒lcal damar t─▒kan─▒kl─▒─č─▒’ olarak aktar─▒lmaktad─▒r. Bu do─čru bir kavram de─čildir. K─▒lcal damar denilen yap─▒lar, ├žap─▒ ├žok daha k├╝├ž├╝k damar yap─▒lar─▒na verilen isimdir. Halbuki ┼čeker hastalar─▒nda bu damarlarda da problem olmas─▒na ra─čmen, as─▒l problem daha b├╝y├╝k ├žapl─▒ damarlardad─▒r ve bu durum tedavi edilebilmektedir. 

Nas─▒l ki kanser hastalar─▒nda erken tan─▒ ve te┼čhis ├Ânemli ise ayn─▒ durum ┼čeker hastalar─▒n─▒n ayak yaralar─▒ i├žin de ge├žerlidir. Erken tan─▒ ve tedavi uzuv kay─▒plar─▒n─▒ ├Ânlemektedir. Ancak hastalar─▒n sa─čl─▒k kurulu┼člar─▒na ge├ž ba┼čvurmas─▒ ve tedavinin bir b├╝t├╝n olarak ba┼članmamas─▒ maalesef uzuv kay─▒plar─▒na ve hatta ya┼čam kayb─▒na neden olmaktad─▒r.

Diyabetik ayak yaralar─▒n─▒n tedavisine ba┼člamadan ├Ânce mutlaka tam bir sistemik muayene gerekmektedir. Zira bu hastalar─▒n t├╝m sistem damarlar─▒nda problem olma riski mevcuttur. Bu da hastalar─▒n tedavi s├╝recinde kalp krizi ve inme gibi durumlarla kar┼č─▒la┼čma riskini bar─▒nd─▒rmaktad─▒r. Bunu ├Ânlemek amac─▒yla hastan─▒n iyi sorgulanmas─▒ ve ayr─▒nt─▒l─▒ tetkiklerinin yap─▒lmas─▒ gereklidir. Yine bu hastalarda sadece yaran─▒n de─čil t├╝m aya─č─▒n muayenesinin yap─▒lmas─▒ ┼čartt─▒r. 

Diyabetik ayak tedavisinin ├Ânemi

Bu hastal─▒─č─▒n tedavisi esnas─▒nda yap─▒lan en b├╝y├╝k hatalardan birisi aya─č─▒n dola┼č─▒m─▒n─▒n de─čerlendirilmeden tedaviye ba┼članmas─▒d─▒r. Yukar─▒da belirtti─čim gibi bu hastalar─▒n neredeyse yar─▒s─▒nda damarsal bir problem mevcuttur. T├╝m hastalar─▒ma verdi─čim ├Ârne─či burada da vermek istiyorum. Saks─▒ya ├ži├žek diktiyseniz, onu b├╝y├╝tmek ve ya┼čatmak i├žin su vermek zorundas─▒n─▒z . Cam─▒n ├Ân├╝ne koyup ya─čmur beklemezsiniz. Diyabetik ayak yaralar─▒ da kuru bir topra─ča dikilen ├ži├že─če benzer. Yara b├Âlgesinin kanlanmas─▒n─▒ sa─člarsan─▒z hem daha h─▒zl─▒ hem de daha sa─čl─▒kl─▒ yara iyile┼čmesi sa─člars─▒n─▒z. Ancak, dola┼č─▒m─▒n de─čerlendirilmesi yap─▒lmadan siyahla┼čan bir parma─č─▒n al─▒nmas─▒ yada iltihapl─▒ dokular─▒n debride edilmesi, kanlanman─▒n iyi olmad─▒─č─▒ bir ayakta yeniden nekroz yani kangrenle sonu├žlanacakt─▒r. 

Diyabetik ayak hastalar─▒n─▒n ayaklar─▒ndaki yara ya da iltihaplanma nedeniyle genellikle a─č─▒z yoluyla kullan─▒lan antibiyotikler yada topikal kremler verilmektedir. Ancak hastalarda damar t─▒kan─▒kl─▒─č─▒ mevcut ise verilen antibiyotikler hedef dokuya yeterli miktarda ula┼čmayaca─č─▒ i├žin ├žok fayda sa─člamayacakt─▒r. Hatta ba─č─▒rsak floras─▒n─▒n bozulmas─▒na ve bu antibiyoti─če diren├ž geli┼čimine neden olacakt─▒r.  Topikal antibiyotikli kremler ise sadece duyarl─▒ mikroplar─▒n bulunmas─▒ durumunda fayda sa─člayacak, hatta baz─▒ durumlarda daha da zararl─▒ olacakt─▒r.  

Bu hastalarda hikaye genellikle ┼č├Âyle geli┼čir. Hasta parma─č─▒ndaki yara yada siyahla┼čma ile bir sa─čl─▒k kurulu┼čuna ba┼čvurur. Parmak al─▒n─▒r. Al─▒nan b├Âlgenin kan dola┼č─▒m─▒ iyi de─čil ise o b├Âlgede de kangren ve iltihaplanma geli┼čir. Daha sonra bu b├Âlgede de iyile┼čme sa─članamad─▒─č─▒ i├žin daha b├╝y├╝k amp├╝tasyonlara gerek duyulur ve bu genellikle dizalt─▒ yada diz├╝st├╝ amp├╝tasyonlara kadar ilerler. Halbuki dola┼č─▒m─▒n de─čerlendirilmesi ve gerekli ├Ânlemlerin al─▒nmas─▒ ve uygun giri┼čimlerin yap─▒lmas─▒ durumunda hastalar bu s─▒k─▒nt─▒larla y├╝zle┼čmeme ┼čans─▒na sahiptir. 

Peki bu hastalarda tedavi nas─▒l olmal─▒d─▒r ? Diyabetik ayak hastalar─▒nda tedavi kan ┼čekerinin reg├╝lasyonu ile ba┼člar. Yaran─▒n kanlanmas─▒n─▒n de─čerlendirilmesi, iyi de─čil ise gerekli g├Âr├╝nt├╝leme y├Ântemleri ile bunun g├Âsterilmesi ve gerekti─či durumlarda bu damarlara gerekli m├╝dahalenin yap─▒lmas─▒ gereklidir. Bunun yan─▒nda yaran─▒n pansuman─▒, yaran─▒n nemli tutulmas─▒, ├Âl├╝ dokular─▒n temizlenmesi, yaran─▒n iltihabi durumuna g├Âre uygun antibiyotiklerin ba┼članmas─▒ gereklidir. T├╝m bunlar─▒n ivedilikle yap─▒lmas─▒ hem uzuv hem de ya┼čam kay─▒plar─▒n─▒ ├Ânlemek a├ž─▒s─▒ndan son derece ├Ânemlidir.

Prof. Dr. Mustafa Hakan Zor
Prof. Dr. Mustafa Hakan Zor


Tedavinin en ├Ânemli a┼čamalar─▒ndan biri olan dola┼č─▒mdaki problemlerin saptanmas─▒ k─▒sm─▒ndan sonra ne yap─▒laca─č─▒na karar vermek te bir o kadar ├Ânemlidir. Hastal─▒─č─▒n do─čas─▒ gere─či dizalt─▒ndaki nispeten ince damarlar─▒ tuttu─čunu s├Âylemi┼čtim. Yap─▒lacak i┼člemler darl─▒k yada t─▒kan─▒kl─▒k olmas─▒na, t─▒kal─▒ b├Âlgelerin uzunlu─čuna, damar─▒n genel g├Âr├╝n├╝m├╝ne, lezyonlar─▒n yerine g├Âre de─či┼čmektedir. Ancak bu damarlara artarda m├╝dahale ┼čans─▒n─▒z maalesef bulunmamaktad─▒r. Ba┼člang─▒├žta do─čru m├╝dahalenin yap─▒lmas─▒ ├žok ama ├žok ├Ânemlidir. Yap─▒lan m├╝dahalenin ba┼čar─▒s─▒z olmas─▒ yada mevcut damarlara zarar vermesi durumunda sonu├ž bazen ka├ž─▒n─▒lmaz olabilmektedir. Bu t├╝r tedavilerin olas─▒ bir problem ya┼čanmas─▒ halinde bunu d├╝zeltmek i├žin yeterli tecr├╝beye sahip uzman ekipler taraf─▒ndan yap─▒lmas─▒ gerekmektedir. Aksi takdirde sonu├ž maalesef uzuv kayb─▒yla sonu├žlanacakt─▒r.

Prof. Dr. Mustafa Hakan Zor tedavileri: 

❇ Periferik Damar Cerrahisi 
❇ Kritik Bacak ─░skemisi 
❇ Diyabetik Ayak Tedavisi 
❇ Varis Tedavisi

✎ Mutfa─č─▒n─▒z─▒n olmazsa olmaz─▒ her ├╝r├╝n Karaca’da!
Sosyal Sorumluluk Projesi

Hi├ž yorum yok

Sorunlar─▒n─▒z─▒ ve yorumlar─▒n─▒z─▒ bekliyoruz.

Ads Place

www.hizlibul.com-1972407