Page Nav

HIDE

Grid

GRID_STYLE
FALSE

Hover Effects

TRUE
TO-LEFT
HIDE_BLOG

Sayfalar

Ya┼čam Psikolojisi

{fbt_classic_header}

Header Ad

Son yaz─▒lar:

latest

Ads Place

Ailede s─▒cak ili┼čkiler varsa sosyal medyadan hi├ž korkmay─▒n

Toplumun ve ailenin sosyal normlar─▒n─▒n sosyal medyan─▒n etkisiyle y─▒k─▒ld─▒─č─▒n─▒ belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan ├žocuklara sosyal medyan─▒n de─či...

Ailede s─▒cak ili┼čkiler varsa sosyal medyadan hi├ž korkmay─▒n

Toplumun ve ailenin sosyal normlar─▒n─▒n sosyal medyan─▒n etkisiyle y─▒k─▒ld─▒─č─▒n─▒ belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan ├žocuklara sosyal medyan─▒n de─čil, ebeveynlerin ├Â─čreten olmas─▒ gerekti─čini belirterek sosyal medya konusunda ebeveynlerin pani─če kap─▒lmamas─▒ gerekti─čini s├Âyledi. Tarhan, “├çocuk 3 detay─▒ ├Ârnek al─▒yor: Anneyi, babay─▒ ve anne baban─▒n ili┼čkisini. Bu ├╝├ž├╝ iyi gidiyorsa, sosyal medya istedi─či kadar k├Ât├╝ olsun, emin olun olumsuz etkisi olsa bile ├žocuk hemen d├Ân├╝yor. Bu nedenle hi├ž karamsar olmayal─▒m, ne yapaca─č─▒m─▒z─▒ bilelim. Ailede s─▒cak ili┼čkiler varsa ve 10-11 ya┼č─▒ndan ├Ânce sosyal medya okuryazarl─▒─č─▒ ├Â─čretti─činiz zaman sosyal medyadan hi├ž korkmay─▒n. ─░┼čin p├╝f noktas─▒ ├žocukla daha ├žok ve kaliteli zaman ge├žirmek, nitelikli bir beraberlik kurmak.” tavsiyelerinde bulundu.

Toplumun ve ailenin sosyal normlar─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra ki┼činin bireysel ve ahlaki normlar─▒ sosyal medyan─▒n etkisiyle y─▒k─▒ld─▒. ┼×u anda sadece T├╝rkiye’de de─čil t├╝m d├╝nyada bu i├ž kale h├╝km├╝ndeki aile normlar─▒ ile bireyin i├ž ve ahlaki normlar─▒n─▒n krize girdi─čini s├Âyleyen ├ťsk├╝dar ├ťniversitesi Kurucu Rekt├Âr├╝ Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “─░nsanlar─▒n nereye gitti─čini hi├ž ├Ânemsemeyen kontrols├╝z bir gidi┼čat var. Daha ├Ânce normlar─▒, k├╝lt├╝rel ve etik standartlar─▒ aile ve toplum aktar─▒yordu. ┼×u anda aile ve toplumun k├╝lt├╝r aktarma rol├╝ iyice azald─▒. Yanl─▒┼č davran─▒┼č─▒ d├╝zletme ile ilgili aile b├╝y├╝klerinin, geni┼č ailelerinin etkisi kavramlar─▒m─▒z, geri bildirim sistemlerimiz yok oluyor.” diyerek ├žocuklar─▒n bu durumun kurban─▒ olmamas─▒ i├žin ├Ânerilerde bulundu. 

─░nsanlar evlerinin en g├╝venli ortam─▒nda en g├╝vensiz durumlara maruz kal─▒yorlar

Sosyal medyan─▒n k├╝lt├╝r aktar─▒c─▒ rol├╝n├╝ ├╝stlendi─čini belirten Tarhan, “B├Âyle durumlarda iyi de k├Ât├╝ de ├žok h─▒zl─▒ yay─▒l─▒yor. Yani sosyal medya k├╝lliyen k├Ât├╝ demek do─čru de─čil. Sosyal medyan─▒n baz─▒ avantajlar─▒ da var. Sosyal medyadan yenilikleri takip edebiliyoruz, insanlar birbirleriyle h─▒zl─▒ca ileti┼čime ge├žebiliyorlar, uzaktaki insanlar birbirleri ile ├žok rahat ileti┼čim kurabiliyorlar ve e─členceli zaman ge├žiriyorlar. Ama bu avantajlar─▒ sa─člarken di─čer taraftan da insanlar evin g├╝venli ortam─▒nda en g├╝vensiz durumlara maruz kal─▒yorlar. Kimlik de─či┼čtirilerek, kimlik saklayarak ├žok ciddi siber su├žlar ortaya ├ž─▒kt─▒. Davran─▒┼čsal olarak teknolojik ba─č─▒ml─▒l─▒klar olu┼čturdu. Beyindeki ├Âd├╝l ceza sistemi, haz kontrol sistemi bozuldu.” dedi. 

‘Tek rakibimiz uyku’ diyen arama motorlar─▒ var 

Gen├žli─čin ak─▒l de─čil duygular─▒n─▒n a─č─▒r bast─▒─č─▒ bir d├Ânem oldu─čunu s├Âyleyen Tarhan, “┼×u anda e─člence end├╝strisinin Hollywood merkezli d├╝nyaya yapt─▒─č─▒ bir ihracat var. ─░┼člerinin gere─či olarak da h─▒zla ve ├žok de─či┼čken bir ┼čekilde insanlar─▒n ilgisini ├žekebilecek bir tarz ile yap─▒yor. Arama motorlar─▒n─▒n ├Ânemli bir iddias─▒ var. ─░kna laboratuvar─▒ kurmu┼člar. ─░nsanlar─▒ nas─▒l kendilerine ba─člayacaklar─▒n─▒ hesapl─▒yorlar. ├ľrne─čin arama motorlar─▒ndan biri ‘tek rakibimiz uyku’ diyor. ─░nsanlar─▒ uyutmadan kendilerine ba─člamak istiyorlar. B├Âyle bir durumda biz de─či┼čmek zorunday─▒z.  De─či┼čimin gerek├žesi ise d├╝nyan─▒n art─▒k elektronik k├Ây gibi olmas─▒. ─░leti┼čimin bu derecede h─▒zl─▒ ve haz verici hale gelmesi insanlardaki ├Âzg├╝rl├╝k, ├Âzerklik ve otonomi beklentisini y├╝kseltti.” diyerek gen├žlerin ‘Ay─▒p, yasak, g├╝nah’ gibi kavramlara ciddi ┼čekilde itirazlar─▒ oldu─čunu ve bu kavramlar─▒ sorgulamaktan ho┼čland─▒klar─▒n─▒ da belirtti.  

Ailede huzur ve s─▒cak ili┼čkiler varsa sosyal medyadan hi├ž korkmay─▒n 

Anne baban─▒n ├žocuklar─▒na iyi niyetle yakla┼čt─▒─č─▒n─▒ belirten Tarhan, ├Ânemli bir noktaya ┼č├Âyle i┼čaret etti: “Sosyal medyan─▒n de─čil ebeveynlerin ├Â─čretmesi gerekiyor. Anne babalar ├žocuklar─▒na iyi niyetle yakla┼č─▒yorlar ama kulland─▒klar─▒ metot yanl─▒┼č oldu─ču i├žin ├žocuklar ters role giriyorlar. Anne baban─▒n istedi─či gibi de─čil de tam z─▒tt─▒ ortaya ├ž─▒k─▒yor. ├ç├╝nk├╝ bug├╝nk├╝ ├žocuklar eski zamane ├žocuklar─▒ gibi bask─▒, tehdit, korkutma, otorite ile de─čil, takdir, ├Âvg├╝, onay s├Âzleriyle, ikna ve inand─▒rma y├Ântemleriyle, gerek├želeriyle birlikte ├Â─čreniyorlar. Bunu yapamad─▒─č─▒m─▒z i├žin ailelerde kriz b├╝y├╝d├╝. Asl─▒nda hi├ž zor de─čil, hi├ž sosyal medya konusunda pani─če girmeye gerek yok. Ailede huzur ve s─▒cak ili┼čkiler varsa ve 10-11 ya┼č─▒ndan ├Ânce sosyal medya okuryazarl─▒─č─▒ ├Â─čretti─činiz zaman sosyal medyadan hi├ž korkmay─▒n. Sosyal medyadan etkilenenler aile ba─člar─▒ zay─▒f olanlar. ├çocuk 3 detay─▒ ├Ârnek al─▒yor: Anneyi, babay─▒ ve anne baban─▒n ili┼čkisini. Bu ├╝├ž├╝ iyi gidiyorsa, sosyal medya istedi─či kadar k├Ât├╝ olsun, emin olun olumsuz etkisi olsa bile ├žocuk hemen d├Ân├╝yor. ‘Ailem mi ├Ânemli bu mu ├Ânemli?’ diyor. Bu nedenle hi├ž karamsar olmayal─▒m, ne yapaca─č─▒m─▒z─▒ bilelim. Bat─▒daki sosyal bilimlerin, sosyolojinin bir nevi babas─▒ olmu┼č ki┼či ─░bn-i Haldun diyor ki ‘├çocu─čunuzu yeti┼čtirmek i├žin bir ┼čey yapman─▒za gerek yok. Siz nas─▒ls─▒n─▒z ├žocu─čunuz ├Âyle olur’ diyor. ├çocuk nasihat, konferans, vaaz bundan anlam─▒yor. ├çocuk s├Âz dilinden de─čil davran─▒┼č dilinden anl─▒yor, davran─▒┼člar─▒n─▒za bak─▒yor, kaydediyor ve onu taklit ediyor.” 

├çocuklar dijital kapitalizmin kurban─▒ olmu┼č durumdalar 

K├╝lt├╝r denince sadece somut k├╝lt├╝r├╝n ak─▒llara geldi─čine dikkat ├žeken Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Ciddi ┼čekilde yap─▒land─▒r─▒lm─▒┼č k├╝lt├╝r politikam─▒z yok. K├╝lt├╝r├╝ sadece somut k├╝lt├╝re, m├╝zecili─če ve tarihi eserlerin tamirat─▒na indirgemi┼čiz. H├ólbuki k├╝lt├╝r ayn─▒ zamanda soyut k├╝lt├╝rd├╝r. O yapt─▒─č─▒m─▒z yollarda, o binalarda dola┼čacak ki┼čilerin k├╝lt├╝r├╝n├╝, ahlak─▒n─▒, de─čerlerini ┼čekillendiremezsek, bu nesil sosyal medyan─▒n y├Ânetti─či ve sosyal medyan─▒n e─čitti─či bireylerden olu┼čacak. ├çocuklar ┼ču anda k├╝resel kapitalizme teslim olmu┼č, dijital kapitalizmin kurban─▒ olmu┼č durumdalar. Sanki ├žocuklar─▒ sihirliyor gibi... Ki┼či sihre kendini ├Âyle bir kapt─▒r─▒r ki hipnotize olur, ba┼čka ┼čeyle ilgilenmez. ├çocuklar da ayn─▒ b├Âyle. Bak─▒yorsun 24 saat o sosyal medyan─▒n ba┼č─▒nda duruyor, kalp krizi ge├žiren ├žocuklar var. Hatta bu modemini ald─▒ diye annesini b─▒├žaklayan ├žocuklar var. Hatta ├žocuk sosyal medyayla ilgilenmekten tuvalete gitmiyor, odas─▒nda su ┼či┼česi tutuyor. ├ľrne─čin okul reddi var. Sosyal medya nedeniyle ├žocuklar okula gitmiyor, gen├ž ├žal─▒┼čm─▒yor. Bunlar ├Âyle marjinal vakalar de─čil maalesef. ├çok s─▒k g├Âz├╝k├╝yor art─▒k. ─░┼čte bu ├žocuklar sosyal medya kurban─▒ oluyor. Anne baban─▒n evdeki liderli─či yerine yeni lider sosyal medya. Mesela eskiden herkes evdeki b├╝y├╝kbabay─▒ dinlerdi. Sosyal medya ┼ču anda evin b├╝y├╝kbabas─▒ konumunda. Herkes onunla ilgileniyor, ba┼čka ┼čeyle ilgilenmiyor. Sosyal medya zihinleri, duygular─▒m─▒z─▒ esir ald─▒.” tespitlerini payla┼čt─▒. 

─░nsanlar hi├ž hesap vermeyecek gibi ya┼čamak istiyorlar 

“D├╝nyada ben merkezli ├ž─▒karc─▒, hazc─▒, kendini ├Âzel, ├Ânemli, ├╝st├╝n g├Âren insanlarla ├žo─čalmaya ba┼člad─▒. Sosyal medya bunu art─▒rd─▒. ─░kincisi de sek├╝lerizm. Yani d├╝nyac─▒l─▒k, d├╝nyasalla┼čm─▒┼č. ─░nsanlar hi├ž hesap vermeyecek gibi ya┼čamak istiyorlar. ├ľl├╝m sonras─▒yla ilgili hesap verebilirlik duygusu yok. B├Âyle olunca insan gizli k├Ât├╝l├╝k yapabiliyor. Bu antik ├ža─čda Yunanl─▒larda da varm─▒┼č. Yakalanmad─▒k├ža, h─▒rs─▒zl─▒k serbestmi┼č. ┼×u anda d├╝nya antik ├ža─č─▒n ahlak─▒n─▒ k├╝resel olarak ya┼čamaya ba┼člad─▒. Bu bir cehalet ahlak─▒.”

├çocu─ča 10-12 ya┼č─▒na kadar sosyal medyay─▒ y├Ânetmeyi ├Â─čretmek gerekiyor 

├ťsk├╝dar ├ťniversitesi Kurucu Rekt├Âr├╝, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan ├ž├Âz├╝m ├Ânerileriyle s├Âzlerini tamamlad─▒: 

“Elbette her anne baban─▒n iyi insan yeti┼čtirme arzusu, hedefi var. Bu hedefe giderken ebeveynler birbirlerine yol arkada┼čl─▒─č─▒ yap─▒yorlar. Yol arkada┼čl─▒─č─▒ sadece romantizm de─čil aileyi, toplumu iyiye g├Ât├╝recek ┼čeyler yapmak anlam─▒na da geliyor. 10- 12 ya┼č ├žok kritik. Bu ya┼ča kadar ├žocu─ča sosyal medyay─▒ y├Ânetmeyi ├Â─črettik ├Â─črettik. Ondan sonra ├žok zor. ├ç├╝nk├╝ ge├ž kal─▒nca bu sefer anne ├žocuk, baba ├žocuk sava┼člar─▒ ba┼čl─▒yor. O zaman da ├žare var ama o daha zor. Bu nedenle anne ve babalar─▒n sosyal medyan─▒n etkisini g├╝ndemlerine almalar─▒ gerekiyor. Hi├ž kimse karamsar olmas─▒n. ┼×u bir ger├žek ki anne, baba, eski anne, baba gibi olmayacak. Sald─▒m ├žay─▒ra sokakta ├žocuk b├╝y├╝m├╝yor art─▒k, sosyal medya da ├žocu─čun b├╝y├╝k babas─▒ olmamal─▒. ─░┼čin p├╝f noktas─▒ ├žocukla daha ├žok ve kaliteli zaman ge├žirmek, nitelikli bir beraberlik kurmak.” 

✎ Mutfa─č─▒n─▒z─▒n olmazsa olmaz─▒ her ├╝r├╝n Karaca’da!
Sosyal Sorumluluk Projesi

Hi├ž yorum yok

Sorunlar─▒n─▒z─▒ ve yorumlar─▒n─▒z─▒ bekliyoruz.

Ads Place