Page Nav

HIDE

Grid

GRID_STYLE
FALSE

Hover Effects

TRUE
TO-LEFT
HIDE_BLOG

Ya┼čam Psikolojisi

{fbt_classic_header}

Header Ad

Son yaz─▒lar:

latest

Ads Place

Prof. Dr. Nevzat Tarhan: 'Duygusal a├žl─▒kla obezite aras─▒nda sebep sonu├ž ili┼čkisi var'

Duygusal a├žl─▒kla obezite aras─▒nda sebep sonu├ž ili┼čkisi oldu─čunu vurgulayan Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Fizyolojik nedenlerle de─či...

Prof. Dr. Nevzat Tarhan: 'Duygusal a├žl─▒kla obezite aras─▒nda sebep sonu├ž ili┼čkisi var'

Duygusal a├žl─▒kla obezite aras─▒nda sebep sonu├ž ili┼čkisi oldu─čunu vurgulayan Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Fizyolojik nedenlerle de─čil psikolojik nedenlerle yemek yiyorlar. ─░htiyac─▒ da olmad─▒─č─▒ i├žin v├╝cutta hemen kiloya d├Ân├╝┼č├╝yor. Enerjisi y├╝ksek ┼čeyler yiyorlar ├žo─ču zaman bu da obeziteye sebep oluyor.” dedi.

Prof. Dr. Nevzat Tarhan: “Duygusal ini┼č ├ž─▒k─▒┼člarla yemek yeme davran─▒┼č─▒ aras─▒nda ├žok yak─▒n ili┼čki var. Ki┼či kendini g├Âzlemleyerek, yemek yeme davran─▒┼č─▒n─▒ kontrol edebilir. Kendini g├Âzlemlemesi ├žok ├Ânemli burada.”

├ťsk├╝dar ├ťniversitesi Kurucu Rekt├Âr├╝, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, duygusal a├žl─▒k konusunu de─čerlendirdi.

“Fizyolojik nedenlerle de─čil psikolojik nedenlerle yemek yiyorlar”

Prof. Dr. Tarhan, duygusal a├žl─▒k ve obezite konusuna i┼čaret ederek, “Duygusal a├žl─▒kla obezite aras─▒nda sebep sonu├ž ili┼čkisi var. Ki┼činin v├╝cudunun yemeye ihtiyac─▒ olmad─▒─č─▒ halde ki┼či devaml─▒ yemek yemek istiyor. Bu ki┼čilerin olumlu duygular i├žin yedi─či yemekler farkl─▒, olumsuz duygular i├žin yedi─či yemekler farkl─▒ oluyor. B├Âyle bir durumda fizyolojik nedenlerle de─čil psikolojik nedenlerle yemek yiyorlar. ─░htiyac─▒ da olmad─▒─č─▒ i├žin v├╝cutta hemen kiloya d├Ân├╝┼č├╝yor. Enerjisi y├╝ksek ┼čeyler yiyorlar ├žo─ču zaman bu da obeziteye sebep oluyor.” dedi. 

Depresyonda olan 2 ki┼čiden biri obez!

Obezite ile depresyon aras─▒ndaki ili┼čkini neredeyse yar─▒ yar─▒ya oldu─čuna i┼čaret eden Prof. Dr. Tarhan, depresyonda olan ki┼čilerin y├╝zde 55’inin obeziteli oldu─čunu s├Âyledi.

Nedensellik ili┼čkisine dikkat ├žeken Prof. Dr. Tarhan, “Depresyon ile obezite aras─▒nda nedensellik ili┼čkisi var. Duygusal a├žl─▒k diye ayr─▒ bir tan─▒m yap─▒ld─▒. Duygusal a├žl─▒k hissi ve doyumsuzluk, ├žok ayr─▒ bir hastal─▒k olarak de─čil, hastal─▒─ča neden olan, ya┼čam tarz─▒ de─či┼čikli─činin bir sonucu olarak ortaya ├ž─▒kan, modern ya┼čam─▒n getirdi─či k├╝resel bir sorun olarak g├Âz├╝k├╝yor ┼ču anda... Ki┼či tekrar yiyor, tekrar yiyor. Doyma duygusunu kaybediyor.” ┼čeklinde konu┼čtu.

Hamile kad─▒n ├žikolata yedi─činde bebekte hareketlilik art─▒yor

Hamile kad─▒na ├žikolata verildi─činde bebekte hareketlili─čin artt─▒─č─▒n─▒ ifade eden Tarhan, “Anne ├žikolatay─▒ yedi─či zaman beyinde hemen mutlulukla ilgili kimyasallar salg─▒lan─▒yor. O kan, otuz k─▒rk saniye i├žinde d├Ân├╝yor v├╝cutta. Beyin o serotonini boca etti─či zaman hemen ├žocu─čun kan─▒na ge├žiyor. ├çocuk sanki kendisi yemi┼č gibi haz al─▒yor ve hareketlili─či art─▒yor.  B├Âylece kimyasal yolla mesajla┼č─▒yor ├žocukla anne beyni. Duygusal a├žl─▒k da bu ┼čekilde yani ├žocuk o anda bir ┼čey yemedi─či halde yemi┼č gibi bir duygu hissediyor.” dedi.

Beyin devaml─▒ ‘sen a├žs─▒n, bir ┼čeyler ye’ diye mesaj ├╝retiyor

Oru├žta da beynin inan├žla programlanarak belli bir saate kadar a├žl─▒k hissinin ya┼čanmad─▒─č─▒n─▒ kaydeden Prof. Dr. Tarhan, “Beyin a├žl─▒k ve toklukla ilgili kimyasallar salg─▒l─▒yor. Sen ak┼čam yiyeceksin diyor, a├žl─▒k kimyasallar─▒ salg─▒lanmad─▒─č─▒ i├žin yeme iste─či olmuyor. Duygusal a├žl─▒k i├žinde olan ki┼čilerin beyinleri devaml─▒ ‘sen a├žs─▒n, bir ┼čeyler ye’ diye mesaj ├╝retiyor. A├ž hissediyorlar kendileri. Yiyorlar ama beyin hatal─▒ alarm veriyor.” diye anlatt─▒.

“Ki┼či; ├Âfkelendi─či zaman hemen bir ┼čeyler yemeye ├žal─▒┼č─▒r”

Duygusal a├žl─▒kla normal a├žl─▒k durumunun nas─▒l ay─▒rt edilebilece─čine ili┼čkin de Tarhan, ┼čunlar─▒ s├Âyledi:

“Onu ┼č├Âyle anlayabilir ki┼či; ├Âfkelendi─či zaman hemen bir ┼čeyler yemeye ├žal─▒┼č─▒r. K─▒zd─▒─č─▒ zaman, sinirlendi─či zaman, olumsuz hissetti─či zaman yahut bazen de olumlu hissetti─či zaman, kendini iyi hissetti─či zaman hemen bir ┼čeyler yemeye kendisini y├Ânlendiriyorsa bu yeme daha ├žok at─▒┼čt─▒rma ┼čeklinde oluyorsa o zaman duygusal yeme oluyor. Duygusal ini┼č ├ž─▒k─▒┼člarla yemek yeme davran─▒┼č─▒ aras─▒nda ├žok yak─▒n ili┼čki var. Ki┼či kendini g├Âzlemleyerek, yemek yeme davran─▒┼č─▒n─▒ kontrol edebilir. Kendini g├Âzlemlemesi ├žok ├Ânemli burada.” dedi.

“Bu ki┼čiler bir ┼čeye morali bozuldu─ču zaman hemen kalk─▒p mutfa─ča gitmek istiyor”

Ki┼činin bir ┼čeye morali bozuldu─ču zaman hemen kalk─▒p mutfa─ča gitmek istedi─čini, “Yeni yedim ┼ču anda gidip de bunu tekrar yemeye v├╝cudumun ihtiyac─▒ yok, ama beynim rahatlama tekni─či olarak yemek yemeyi kullan─▒yor” dedi─čini kaydeden Prof. Dr. Tarhan, “K├╝lt├╝rel ├Â─črenmeyle de ├žok yak─▒ndan ilgili. Gaziantepli bir i┼č adam─▒ gelmi┼čti bana 50 k├╝s├╝r ya┼člar─▒nda. Depresyona girmi┼čti. ─░├ž hastal─▒klar─▒ uzman─▒na gitmi┼č, o da ‘┼×unlar─▒ ┼čunlar─▒ yemeyeceksin’ diyor. Ondan sonra ki┼či depresyona giriyor.  ‘Ben bunca sene ├žal─▒┼čt─▒m tam b├Âyle rahat yiyece─čim diye d├╝┼č├╝n├╝rken ┼čimdi istedi─čimi yemeyeceksem niye ya┼čayay─▒m ki’ dedi. Yemek yeme─či ya┼čam amac─▒ gibi g├Ârm├╝┼č. Yeme─če y├╝kledi─či anlam ├žok farkl─▒. Yeme─če y├╝kledi─či anlam b├Âyle olunca da ‘Yemek yemezsem ya┼čam─▒n anlam─▒ yok’ diyor.” diye ├Ârnek verdi.

“Hayatta bir amac─▒n varsa yemek sadece temel ihtiya├žlar─▒ kar┼č─▒lamak i├žindir”

Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Yemek i├žin ya┼čarsa b├Âyle oluyor. Ama hayatta bir amac─▒n varsa yemek sadece temel ihtiya├žlar─▒ kar┼č─▒lamak i├žindir. Yemek yeme─či ya┼čam─▒n amac─▒na, hayat─▒n merkezine oturtursan yemek yemek duygusal yat─▒r─▒m alan─▒ haline geliyor. Uzun sofralar, sohbetler, k├╝lt├╝rel olarak yeme─či seviyoruz.” dedi.

Olumsuz duygularda daha ├žok tatl─▒ dondurma ve pasta gibi tatl─▒lar yeniyor

─░nsan─▒n fiziksel, zihinsel ve sosyal y├Ânden tam iyilik halinin ├Ânemine vurgu yapan Prof. Dr. Tarhan, “Ki┼čilerin sadece fiziksel olarak iyi olmas─▒ yetmiyor, zihinsel ve sosyal y├Ânden de iyilik halinde olmas─▒ gerekiyor. Mesela t─▒k─▒n─▒rcas─▒na yemek yeme ataklar─▒ geliyor baz─▒ ki┼čilere yiyor sonra bunun parma─č─▒yla provoke edip kusuyor.  ┼×u anda bu anoreksiya bulimia dedi─čimizin ┼čey, t─▒k─▒n─▒rcas─▒na yeme tipi haz odakl─▒ ya┼čam felsefesinde oluyor. ─░nsan az bir ┼čey yedi─či zaman da ├žok mutlu ya┼čayabilir.  ─░nsan─▒n hayattaki varolu┼ču amac─▒ devaml─▒ yemek de─čil ki… Yiyerek mutlu olmay─▒ ya┼čam felsefesi haline getirirsek olumsuz duygularda daha ├žok tatl─▒ cinsi dondurma, pasta gibi ┼čeyler, olumlu duygularda da pizza, biftek, g├╝ve├ž gibi ┼čeyler yenildi─či g├Âr├╝l├╝yor.” diye anlatt─▒.

“B├╝t├╝n ├Â─črenmeleri ├ževreden ├Â─čreniyor ├žocuk…”

├çocuklar─▒n 15 ya┼č─▒ndan itibaren iyiyi k├Ât├╝y├╝ ay─▒rt edebildi─čini dile getiren Tarhan, “B├╝t├╝n ├Â─črenmeleri ├ževreden ├Â─čreniyor ├žocuk… Yani ormanda kaybolan ├žocuklar var, hangi hayvan─▒n yan─▒nda b├╝y├╝d├╝yse onun gibi davran─▒yorlar. Yeme─či de ├žocuk anne babadan ├Ârnek al─▒yor. Evde devaml─▒ ‘Ak┼čam ne yenecek’ diye konu┼čuluyorsa, evde hep yemek tarifleri konu┼čuluyorsa yahut da yemek yeme konusunda ├žocu─čun arkas─▒ndan elinde tabakla devaml─▒ ko┼čuluyorsa, ├žocukla anne aras─▒nda ileti┼čim bi├žimi haline geldiyse, o ├žocuk ileride duygusal yemek yeme─či bir ileti┼čim bi├žimi haline getiriyor ve obez olma ihtimali y├╝ksek oluyor. Ya da anoreksiya olma ihtimali y├╝ksek oluyor. Yeme bozuklu─ču durumu ortaya ├ž─▒k─▒yor.” diye konu┼čtu.

Yemek yemeyi de ba─č─▒ml─▒l─▒k t├╝r├╝ olarak kabul eden ara┼čt─▒rmalar var

Beynindeki ├Âd├╝l sistemi bozuldu─ču i├žin yemek yemeyi de ba─č─▒ml─▒l─▒k t├╝r├╝ olarak kabul eden ara┼čt─▒rmalar─▒n var oldu─čunu ifade eden Prof. Dr. Tarhan, “Yemek yeme esnas─▒nda beyindeki dopamin a┼č─▒r─▒ salg─▒lan─▒yor. Dopamin a┼č─▒r─▒ sarho┼čluk duygusu veren beyin kimyasal─▒d─▒r. A┼č─▒r─▒ haz verir. Ki┼či onu salg─▒latmak i├žin devaml─▒ yiyor. E─čer hazz─▒ hayat─▒n─▒n merkezine alm─▒┼čsa bir ki┼či ‘A├ž ya┼čamaktansa erken ya┼čta tok ├Âl├╝r├╝m’ diyor. ├çocuklukta evdeki k├╝lt├╝r ├žocu─ču etkiliyor. Yeme k├╝lt├╝r├╝ evde b├Âyleyse, yeme─či ya┼čam amac─▒ gibi ya┼čayan bir aile k├╝lt├╝r├╝ varsa, ‘D├╝nyaya bir defa geldik niye yemeyelim’ tarz─▒ d├╝┼č├╝n├╝l├╝yorsa ├žocuk da buna g├Âre ┼čekilleniyor.” 

“├çocuklar da mutlu olmak i├žin yemek yemeye ihtiya├ž hissediyor.” diyen Tarhan, “─░┼čtah─▒ kontrol etmek asl─▒nda bir nevi ki┼činin yeme d├╝rt├╝s├╝n├╝ kontrol etmesi, hayat─▒ kontrol etmesi gibidir. Kola ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ olan ├žocuk var. G├╝nde 2 litre i├žiyor.” dedi.

Sa─čl─▒kl─▒ bir insan─▒n yemek yemeyi de ├Â─črenmesi gerekiyor

G├╝n├╝m├╝zde modern ya┼čam─▒n ‘An─▒ ya┼ča, mutlu ol, ba┼čkalar─▒n─▒ bo┼č ver, hayat senin, can─▒n ne istiyorsa yap, zincirleri k─▒r, duvarlar─▒ y─▒k’ tarz─▒nda bir k├╝lt├╝rel emperyalizm oldu─čunu ifade eden Tarhan, “Global olarak b├╝t├╝n d├╝nyay─▒ etkiliyor. T├╝ketim ekonomisi olarak bilerek yap─▒l─▒yor. ┼×u anda t├╝ketim ├žarklar─▒n─▒ h─▒zland─▒rmak i├žin, kazan-t├╝ket ├žark─▒n─▒ h─▒zland─▒rmak i├žin, daha ├žok insan vergi versin, daha ├žok insan sat─▒n als─▒n diye obezite ve duygusal yeme artt─▒. Sa─čl─▒kl─▒ bir insan─▒n psikolojik d├╝rt├╝lerini, arzular─▒n─▒ kontrol etmeyi araba kullanmay─▒ ├Â─črenmek gibi nerede kullanacak nerede h─▒zlanacak, yemek yemeyi de ├Â─črenmesi gerekiyor. Bunu ├žocuklara da ├Â─čretmek gerekiyor.” ┼čeklinde s├Âzlerini tamamlad─▒.

✎ Mutfa─č─▒n─▒z─▒n olmazsa olmaz─▒ her ├╝r├╝n Karaca’da!
Sosyal Sorumluluk Projesi

Hi├ž yorum yok

Sorunlar─▒n─▒z─▒ ve yorumlar─▒n─▒z─▒ bekliyoruz.

Ads Place

www.hizlibul.com-1972407