Page Nav

HIDE

Grid

GRID_STYLE
FALSE

Hover Effects

TRUE
TO-LEFT
HIDE_BLOG

Ya┼čam Psikolojisi

{fbt_classic_header}

Header Ad

Son yaz─▒lar:

latest

Ads Place

Dede ve b├╝y├╝kanne hayat─▒ sevdiriyor!

Dede, b├╝y├╝kanne ve torun ili┼čkisinin ├žocuk geli┼čimindeki ├Ânemine i┼čaret eden Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Ak─▒ll─▒ anneler, babalar ...

Dede ve b├╝y├╝kanne hayat─▒ sevdiriyor!

Dede, b├╝y├╝kanne ve torun ili┼čkisinin ├žocuk geli┼čimindeki ├Ânemine i┼čaret eden Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Ak─▒ll─▒ anneler, babalar ├žocuklar─▒n─▒ anneanneler, babaannelerle iyi ili┼čki kurdurma y├Ân├╝nde te┼čvik ederler. Onlar─▒n ├Â─č├╝t verici, yol g├Âsterici ├Âzellikleri ├žocuklar─▒n hayata sa─čl─▒kl─▒ bakmas─▒n─▒ sa─člar. Dede ve ninelerin bir ├Â─čretmen gibi ak─▒l vermeleri, masal anlatmalar─▒, ayn─▒ zamanda s─▒rda┼č olmalar─▒, aile tarih├žisi gibi olmalar─▒ b├╝t├╝n bu ├Âzellikler ├žocuklar─▒n hayat─▒ sevmesini sa─člar. Dede ve nineleriyle yak─▒n ili┼čkisi olan ├žocuklar─▒n ruh sa─čl─▒─č─▒ a├ž─▒s─▒ndan ├žok daha olumlu etkileri oldu─čunu bilimsel olarak da biliyoruz, g├Âzlemliyoruz.” dedi.

Anne, baban─▒n ailedeki rol├╝yle dede ve ninenin rollerinin, ├žocuk a├ž─▒s─▒ndan farkl─▒ oldu─čuna de─činen ├ťsk├╝dar ├ťniversitesi Kurucu Rekt├Âr├╝, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Bu asl─▒nda b├╝y├╝k bir ┼čans olu┼čturabilir. ├ľzellikle yak─▒n ili┼čkilerde yani anneannelerle, dedelerle, babaannelerle yak─▒n ili┼čkisi olan ├žocuklar─▒n ruh sa─čl─▒─č─▒ a├ž─▒s─▒ndan ├žok daha olumlu etkileri oldu─čunu bilimsel olarak da biliyoruz, g├Âzlemliyoruz. Ak─▒ll─▒ anne ve babalar, ├žocuklar─▒n─▒ anneanneler, babaanneler ve dedelerle iyi ili┼čki kurdurma y├Ân├╝nde te┼čvik ederler. Bu ili┼čkilerin riskleri de var ama faydalar─▒ da vard─▒r. Onlar─▒n o ├Â─č├╝t verici, yol g├Âsterici ├Âzellikleri, ayn─▒ zamanda s─▒rda┼č olmalar─▒, aile tarih├žisi gibi olmalar─▒, b├╝t├╝n bu ├Âzellikler ├žocuk i├žin hayat─▒ sevmesini sa─člar. Dede ve ninelerin bir ├Â─čretmen gibi ak─▒l vermeleri, masal anlatmalar─▒, ├žocuklar─▒n hayata sa─čl─▒kl─▒ bakmas─▒n─▒ sa─člar.” diye konu┼čtu. 

Sa─čl─▒kl─▒, ortak sevgi, ortak sayg─▒n─▒n oldu─ču torun ili┼čkisinde d├╝r├╝stl├╝k ve i├žtenlik oldu─čunu s├Âyleyen Tarhan, “─░├žtenlik oldu─ču i├žin ├žok etkilidir. ├ç├╝nk├╝ ├ž─▒kar beklentisi yoktur orada. K├╝lt├╝r├╝m├╝zde yak─▒n aile i├žerisindeki ili┼čkilerde sorunlar─▒n sava┼čla de─čil bar─▒┼čla ├ž├Âz├╝lebilece─čiyle ilgili en b├╝y├╝k rol├╝, torunlar b├╝y├╝k dedelerden, anneannelerden, babaannelerden ├Â─čreniyorlar. Hayata bak─▒┼č─▒ ├Â─čreniyorlar. Diyelim ki evde anne baba birbirlerine ba─č─▒r─▒p ├ža─č─▒r─▒yorlar, gerginlik var. Anneanne eve geliyor ona bir ┼čey s├Âyl├╝yor buna bir ┼čey s├Âyl├╝yor. Televizyon kumandas─▒n─▒ y├Ânetemeyen anneanne, o b├╝y├╝k krizi ├ž├Âz├╝veriyor. Bu ├žocuklar i├žin m├╝thi┼č bir ├Ârnek. Bu ├Ârnek olmayan bir durumda evdeki olumsuzluklar ├žocu─ču da olumsuz etkiliyor. Evlenmekten korkan ├žocuklar ortaya ├ž─▒k─▒yor.” dedi. 

Aile b├╝y├╝klerinin sosyal deste─činin zay─▒flamas─▒ bo┼čanmalar─▒ etkiliyor…

Bo┼čanma h─▒z─▒n─▒n d├╝nyada artmas─▒n─▒n sebeplerinden birisinin de aile b├╝y├╝klerinin sosyal deste─činin zay─▒flamas─▒ oldu─čunu belirten Tarhan. “├ç├╝nk├╝ onlar ailenin piridir, bilgesidir, ├Â─čreticisidir. Onlar olmay─▒nca gen├žler hata yap─▒yorlar. Daha evlili─čin ilk ba┼člar─▒nda gerginlik ├ž─▒k─▒yor. Hatta ge├žmi┼č aileler de ├Âyledir. Anneanneler, babaanneler, dedeler bir problem oldu─ču zaman ‘k─▒z─▒m ┼č├Âyle yap, o─člum b├Âyle yap’ diyerek onlara rehberlik yap─▒yor, yol g├Âsteriyorlard─▒. ┼×imdi yine bizim toplumumuzda bir sayg─▒ var, ili┼čki var ama ili┼čkiler zay─▒flad─▒. B├Âyle olunca da gen├žler birbirlerini yemeye ba┼čl─▒yorlar ve evlilik zarar g├Âr├╝yor. T├╝rkiye'de bo┼čanma h─▒z─▒n─▒n artmas─▒n─▒n sebeplerinden birisi de aile ba─člar─▒n─▒n zay─▒flamas─▒d─▒r.” diye konu┼čtu. 

Torunlar yaln─▒zl─▒─č─▒ gideriyor

Emekli olmu┼č b├╝y├╝klerin, dedelerin, ninelerin kendilerini yaln─▒z hissettiklerini ve en b├╝y├╝k ihtiya├žlar─▒n─▒n yaln─▒zl─▒─č─▒n─▒n giderilmesi oldu─čunu ifade eden Tarhan, “Onlar yaln─▒z hissederler, oysa torunlar─▒n en b├╝y├╝k ihtiyac─▒ da soru sorma ihtiyac─▒d─▒r. Anne baba hep me┼čguld├╝r. Soru sorsa  zaman ay─▒ramaz ama aile b├╝y├╝kleri zaman ay─▒rabiliyor ve o ikisi birbirini tamaml─▒yor. Bu tamamlamada e─čer s─▒cak bir ili┼čki olursa, ├žocuk aile tarih├žisi oluyor. Ailenin tarihini de ├Â─čreniyor. Dede askerlik hat─▒ras─▒n─▒ o─čluna anlatsa o s─▒k─▒l─▒p gider ama toruna on defa anlatsa da torun dinler onu. Ge├žmi┼čteki o ya┼čad─▒klar─▒ olaylar, hikayeler, anlat─▒lar, ge├žmi┼čteki ya┼čant─▒lar ├žocu─čun geli┼čen ruhuna ekilen tohumlard─▒r. Onlar ├žocu─čun ki┼čili─činin ┼čekillenmesinde olumlu etki yap─▒yor. Geli┼čen ruhunda trafik levhas─▒ gibi iyi y├Âne gitmesini sa─člayabiliyor. Yanl─▒┼č bir bilgi verilirse, yanl─▒┼č y├Âne gitmesine neden olabiliyor.” dedi.

Aile sistemine sayg─▒ g├Âsterilmeli 

Torunlara “her zaman kap─▒n─▒n a├ž─▒k oldu─čunu” hissettirebilmenin ├Ânemini vurgulayan Tarhan, s├Âzlerini ┼č├Âyle s├╝rd├╝rd├╝: “Anneanne ve babaanneler, anne ve babay─▒ katiyen k├Ât├╝lemezler, iyi tan─▒d─▒─č─▒ ├Âzelliklerini al─▒rlar. Hatas─▒ kusuru varsa da o ├žocu─čun yan─▒nda uygun olmayan konular─▒ hi├ž a├žmazlar. Aile sistemine sayg─▒ g├Âstermek ├Ânemlidir. Annenin, baban─▒n ailecek bir kural koyuculu─čunu, haklar─▒n─▒, oradaki liderliklerini incitmeden torunlar─▒yla irtibat kurarlar. Torunlar─▒n─▒n resminin evde olmas─▒, cep telefonunda olmas─▒ dede i├žin de torunlar─▒ i├žin de g├╝zel bir ┼čeydir. Torunlar kendilerine de─čer verildi─čini hissederler ve aidiyet duygular─▒ geli┼čir. Dedenin evine geldi─či zaman kendilerini kendi evinde gibi hissediyorlarsa zaten orada iyi ili┼čkiler vard─▒r. G├╝venli alan olmu┼čtur.

Ak─▒ll─▒ anneler kay─▒nvalidesiyle sava┼ča girmez

Bazen anneler ├Âzellikle babaannelerden veya ninelerden ┼čikayet├ži olurlar. ├ç├╝nk├╝ ‘benim koydu─čum kurallar─▒ bozuyor, benim yapt─▒klar─▒m─▒ i┼če yaramaz hale getiriyor’ tarz─▒nda. E─čer b├Âyle bir durum varsa, ak─▒ll─▒ anneler kay─▒nvalidesiyle hi├ž sava┼ča girmez. Sava┼ča girdi─či zaman, aile i├žerisindeki yak─▒n ili┼čki ve ya┼čant─▒ bozulur. E─čer sava┼č varsa, kazanan olmaz. Yak─▒n ili┼čkilerde problemler sava┼čla de─čil, yol g├Âstericilikle ├ž├Âz├╝l├╝r. Askeri k├╝lt├╝rde problem ├ž├Âzme y├Ântemi sava┼čt─▒r ama sivil, aile k├╝lt├╝r├╝nde problem ├ž├Âzme y├Ântemi i├ž sava┼člar de─čildir. Burada uzla┼čma esast─▒r. Rekabet├ži ili┼čki de─čil, tamamlay─▒c─▒ ili┼čki olmas─▒ gerekir. ‘├çocu─čumu yanl─▒┼č e─čitiyorsun’ diyerek nineyi, dedeyi ├žocu─čun yan─▒nda k├Ât├╝ledi─čin zaman bu ├žocu─ču hayatta g├╝zel bir kaynaktan faydalanmas─▒n─▒ engellemi┼č olursun. B├Âyle bir durum da ├žocu─čun ileri ya┼čta problem ├ž├Âzebilmesini etkiler, yaln─▒zl─▒k giderme becerisini etkiler.” 

Dede evi serbest b├Âlgedir, oraya kar─▒┼č─▒lmaz

Anne babalara da tavsiyelerde bulunan Prof. Dr. Nevzat Tarhan, ebeveynlerin fazla kuralc─▒ olmak yerine esnek davranabileceklerini vurgulayarak, ┼ču ├Ârnekleri verdi: “Mesela anne kendi evinde kendi kurallar─▒n─▒ uygular ama ├žocuk babaannesinin, dedesinin evine gitti─či zaman oras─▒ serbest b├Âlgedir, oraya kar─▒┼čmaz. Anne oray─▒ da y├Ânetmeye ├žal─▒┼č─▒rsa, ‘benim ├žocu─čuma ├Âyle davranmay─▒n l├╝tfen, ├žocu─čun huyu bozuluyor’ derseniz aile b├╝y├╝kleri bir m├╝ddet sonra ├žeker kendini. ├çocuk da g├╝zellikten mahrum kal─▒r. ├çocuk orada ├Âyle davrans─▒n, eve gelince anne baba kendi evini kurall─▒ ortam yaps─▒n.”

Sevgi havuzu geni┼č olmal─▒ 

Tarhan, sevgi i├žerisinde b├╝y├╝yen ├žocuklar─▒n yeti┼čkinlikte de kaliteli ili┼čki kurabildi─čine i┼čaret ederek, “├çocuklukta bol sevgi al─▒rsan─▒z, i├žinizdeki sevgi havuzu geni┼č oluyor. Sevgi kapasiteniz geni┼č oldu─ču i├žin sevgiyi fazla biriktirip fazla da─č─▒t─▒yorsunuz ve rahatl─▒kla s─▒cak ili┼čki kurabiliyorsunuz. K├╝├ž├╝k ya┼čta sevgi, sayg─▒, g├╝ven ili┼čkisi, ├žocu─čun geli┼čen ruhunda etkili oluyor. Onun sevgi havuzu geni┼čse, kapasitesi varsa ileride o havuza yeni ┼čeyler doldurabilme imk├ón─▒ oldu─ču i├žin, duygular─▒ ├žok daha iyi y├Ânetir.” diye konu┼čtu.  

B├╝y├╝kanne dede ili┼čkisinden mahrum kalanlar ne yapmal─▒

├çocuklar a├ž─▒s─▒ndan anne, baba d─▒┼č─▒nda aile b├╝y├╝klerinin olmas─▒n─▒ b├╝y├╝k bir ┼čans olarak de─čerlendiren Prof. Dr. Nevzat Tarhan, bu ┼čans─▒n olmad─▒─č─▒ durumlarda, ├žocuklar─▒n bu mahrumiyeti di─čer bir├žok yak─▒n dostlarla telafi edebildi─čini s├Âyledi. Tarhan, “├çocuk, anneanne, babaanne yerine ge├žen ki┼čileri bulabiliyor. Burada anneye, babaya daha fazla sorumluluk d├╝┼č├╝yor. ├çocu─ča, ‘benim annem hayatta olsayd─▒ o evlad─▒ ile nas─▒l ilgilenirdi? Ben telafisi i├žin ne yapabilirim’ diye d├╝┼č├╝ns├╝nler. ├çocu─ča anneanne ve babaannenin hat─▒ralar─▒n─▒ anlats─▒nlar, resimlerini g├Âstersinler. ─░nsano─člu baz─▒ ┼čeyleri ya┼čayarak baz─▒ ┼čeyleri hikayele┼čtirerek ├Â─čreniyor. ├çocu─čun ├Âzlemini hikayele┼čtirirsek, ├žocuk o annenin anlat─▒lar─▒ndan hareketle ├Â─črenebilir de. Onu telafi ettirebiliriz. Kur'an-─▒ Kerim ve di─čer kutsal metinlerde yak─▒n ili┼čkili akrabal─▒k y├╝celtilir. Bu yak─▒n akrabalara kar┼č─▒ bir g├Ârev tarz─▒nda, “S─▒la-i Rahim” diye ge├žiyor.  S─▒la-i Rahim k├╝lt├╝r├╝ merhametin oldu─ču bir kavram. Bu gibi duygularla biz yak─▒n ili┼čkileri, ya┼čant─▒lar─▒, ├žok rahatl─▒kla anlatabiliyoruz. ├çocuklar─▒m─▒za bununla ilgili iyi ├Ârnekler sunabiliyoruz. ├ľnemli olan ├žocu─čun bu k├╝lt├╝r├╝n i├žinde b├╝y├╝mesidir. Anneanne, babaanne fiziken olmayabilir. Ama ├že┼čitli hat─▒ralarla ├žocuk onu bir ┼čekilde ├Ârnekleme yapabilir ve hikayeleme yoluyla eksiklerini tamamlayabilir.” dedi.

✎ Mutfa─č─▒n─▒z─▒n olmazsa olmaz─▒ her ├╝r├╝n Karaca’da!
Sosyal Sorumluluk Projesi

Hi├ž yorum yok

Sorunlar─▒n─▒z─▒ ve yorumlar─▒n─▒z─▒ bekliyoruz.

Ads Place