Page Nav

HIDE

Grid

GRID_STYLE
FALSE

Hover Effects

TRUE
TO-LEFT
HIDE_BLOG

Sayfalar

Ya┼čam Psikolojisi

{fbt_classic_header}

Header Ad

Son yaz─▒lar:

latest

Ads Place

─░htiya├žtan m─▒ yoksa haz i├žin mi sat─▒n al─▒yorsunuz?

Patolojik al─▒┼čveri┼če dikkat! Al─▒┼čveri┼č ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒yla ba┼č edebilmek i├žin bu ├Ânerilere kulak verin!  Ki┼činin ger├žek bir ihtiyac─▒ olmamas─▒ ve ...

─░htiya├žtan m─▒ yoksa haz i├žin mi sat─▒n al─▒yorsunuz?
Patolojik al─▒┼čveri┼če dikkat! Al─▒┼čveri┼č ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒yla ba┼č edebilmek i├žin bu ├Ânerilere kulak verin! 

Ki┼činin ger├žek bir ihtiyac─▒ olmamas─▒ ve maddi a├ž─▒dan zorlanaca─č─▒n─▒ bilmesine ra─čmen sadece iyi hissetmek i├žin yapt─▒─č─▒ al─▒┼čveri┼č davran─▒┼č─▒, bir hastal─▒k belirtisi olabilir mi? Uzmanlar, al─▒┼čveri┼č ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒n─▒n, bir d├╝rt├╝ kontrol bozuklu─ču oldu─čunu ve bu davran─▒┼ča “patolojik al─▒┼čveri┼č” denildi─čini belirtiyor. “Dur, d├╝┼č├╝n, yap” tekni─čini tavsiye eden uzmanlar, al─▒nacak ┼čeyin ger├žek bir ihtiya├ž m─▒ yoksa hazza ula┼čmak i├žin yap─▒lan bir davran─▒┼č m─▒ oldu─čunu ay─▒rt etmek i├žin bir bekleme s├╝resi koymalar─▒n─▒ ├Âneriyor.  

Tasarrufun ├Ânemine dikkat ├žekmek, refah seviyesini artt─▒rmak, t├╝ketimi de─čil biriktirmeyi te┼čvik etmek ve kaynaklar─▒n s├╝rd├╝r├╝lebilirli─čini g├╝├žlendirmek amac─▒yla 31 Ekim D├╝nya Tasarruf G├╝n├╝ olarak an─▒l─▒yor. 1924’te Birinci Uluslararas─▒ Tasarruf Kongresi’nde kabul edilen D├╝nya Tasarruf G├╝n├╝, insanlar─▒ birikimlerini yast─▒k alt─▒ndan ├ž─▒kar─▒p bir bankada de─čerlendirme fikriyle tan─▒┼čt─▒rmak amac─▒yla ortaya ├ž─▒kt─▒.

├ťsk├╝dar ├ťniversitesi NP─░STANBUL Beyin Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Asl─▒ Zeynep Ba┼čabak Bhais, D├╝nya Tasarruf G├╝n├╝ dolay─▒s─▒yla al─▒┼čveri┼č ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒na ili┼čkin de─čerendirmede bulundu.

Uzman Klinik Psikolog Asl─▒ Zeynep Ba┼čabak Bhais, ki┼činin ger├žek bir ihtiyac─▒ olmamas─▒ ve maddi a├ž─▒dan zorlanaca─č─▒n─▒ bilmesine ra─čmen sadece iyi hissetmek i├žin yapt─▒─č─▒ al─▒┼čveri┼č davran─▒┼č─▒n─▒n bir hastal─▒k belirtisi olabilece─čini belirterek bu davran─▒┼ča “patolojik al─▒┼čveri┼č” denildi─čini s├Âyledi.

Sa─čl─▒kl─▒ al─▒┼čveri┼č ile patolojik al─▒┼čveri┼či ay─▒rmak gerekiyor


Al─▒┼čveri┼čin herkesin yapt─▒─č─▒nda kendisini iyi hissetti─či bir aktivite oldu─ču i├žin sa─čl─▒kl─▒ al─▒┼čveri┼č ile patolojik al─▒┼čveri┼č davran─▒┼člar─▒ aras─▒ndaki farklar─▒n a├ž─▒klanmas─▒ gerekti─čini belirten Uzman Klinik Psikolog Asl─▒ Zeynep Ba┼čabak Bhais, “Patolojik al─▒┼čveri┼č davran─▒┼č─▒nda ki┼či, zaman─▒n─▒n ├žo─čunu al─▒┼čveri┼če ay─▒r─▒r. Al─▒┼čveri┼č yapmaya dair kontrol etmekte zorland─▒─č─▒ g├╝├žl├╝ bir istek ve bir ┼čekilde bu al─▒┼čveri┼či yapamad─▒─č─▒nda yoksunluk diyebilece─čimiz huzursuzluk, sinirlilik, stres gibi duygular ya┼čar. Al─▒┼čveri┼č al─▒┼čkanl─▒─č─▒ sebebiyle s─▒kl─▒kla ili┼čkilerinde ve ekonomik durumunda sorunlar olur. Yapt─▒─č─▒ al─▒┼čveri┼čler sebebiyle ele┼čtirilmekten ├žekindi─či i├žin genellikle ald─▒─č─▒ ├╝r├╝nleri ya da fiyatlar─▒n─▒ eksik s├Âyler. Al─▒┼čveri┼čten sonra s─▒kl─▒kla utan├ž, su├žluluk gibi olumsuz duygu ya┼čar. ─░htiyac─▒ olmayan bir├žok ┼čey al─▒r ve ├žo─ču zaman hi├ž kullanmaz. Asl─▒nda ki┼či mutlu olmak ya da olumsuz duygudan kurtulmak i├žin al─▒┼čveri┼č yapar.” diye konu┼čtu. 

Dopamin salg─▒lan─▒yor, haz duygusu ortaya ├ž─▒k─▒yor

“Ba─č─▒ml─▒l─▒k bir beyin hastal─▒─č─▒d─▒r” diyen Uzman Klinik Psikolog Asl─▒ Zeynep Ba┼čabak Bhais, “Daha a├ž─▒klay─▒c─▒ olmas─▒ i├žin beyinde bu davran─▒┼ča sebep olan mekanizmay─▒ anlatabilirim. Di─čer ba─č─▒ml─▒l─▒klara benzer ┼čekilde davran─▒┼čsal ba─č─▒ml─▒l─▒klar da “dopamin” ├╝zerinden hareket eden bir mekanizmaya sahiptir. Buna g├Âre yeni bir ┼čeyler sat─▒n alma beyinde dopamin salg─▒s─▒n─▒ artt─▒rarak haz duygusuna neden olur. Bir ├žal─▒┼čmada ki┼čilere yeni ├╝r├╝nler g├Âsterildi─činde beyinde ├Âzellikle “nukleus accumbens” denilen beynin ├Âd├╝l merkezinin bir par├žas─▒ olan b├Âlgenin aktivasyonunda art─▒┼č izlenmi┼č. Ki┼čilere bu ├╝r├╝nlere ili┼čkin fiyatlar g├Âsterildi─činde ise karar vermeyle ilgili beyin b├Âlgemiz olan “prefrontal korteksin” devreye girdi─či g├Âr├╝lm├╝┼čt├╝r.” diye konu┼čtu.

Al─▒┼čveri┼č ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒nda ki┼či kendini durduram─▒yor

Uzman Klinik Psikolog Asl─▒ Zeynep Ba┼čabak Bhais, “Bu ├žal─▒┼čma bize g├Âsteriyor ki yeni bir ┼čey sat─▒n alma haz duygumuzu art─▒r─▒rken beynimizde buna ili┼čkin hesaplamalar yapan ve kontrol├╝ sa─člayan b├Âlgelerimiz de var. Al─▒┼čveri┼č ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ olan ki┼čilerde bu kontrol├╝ sa─člayan beyin b├Âlgesinin yeterince aktif olamamas─▒na ba─čl─▒ kendini durduramama durumu s├Âz konusudur. Al─▒┼čveri┼č ba─č─▒ml─▒lar─▒nda da sat─▒n alma davran─▒┼č─▒n─▒ durduramamas─▒n─▒n sebebi beyinde bu otokontrol mekanizmas─▒n─▒n devreden ├ž─▒kmas─▒ olarak d├╝┼č├╝n├╝lebilir.” diye konu┼čtu.

Al─▒┼čveri┼č ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ bir d├╝rt├╝ kontrol bozuklu─čudur

Ki┼čilerin al─▒┼čveri┼č yapt─▒klar─▒nda kendilerini iyi hissedebildiklerini belirten Asl─▒ Zeynep Ba┼čabak Bhais, “Ancak al─▒┼čveri┼č ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒nda durum farkl─▒d─▒r. Al─▒┼čveri┼č ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, bir d├╝rt├╝ kontrol bozuklu─čudur. Bu davran─▒┼č─▒n ba─č─▒ml─▒l─▒k d├╝zeyinde de─čerlendirilmesi i├žin tak─▒nt─▒l─▒, d├╝rt├╝sel (d├╝┼č├╝nmeden yap─▒lan) bir davran─▒┼č olmas─▒ gerekmektir. Genellikle ihtiyac─▒n d─▒┼č─▒nda ve kontrols├╝z olarak a┼č─▒r─▒ al─▒┼čveri┼č yapma iste─či ile ilgili yo─čun bir zihinsel u─čra┼č─▒n oldu─ču bir durumdur. Patolojik al─▒┼čveri┼č davran─▒┼č─▒ s─▒ras─▒nda ki┼či, kendini g├╝├žl├╝, yeterli, mutlu, rahatlam─▒┼č hisseder. Genellikle stres, ├Âfke, s─▒k─▒nt─▒ gibi olumsuz duygularla ba┼č etmekte zorlanmas─▒, bu duygulardan h─▒zl─▒ca kurtulma iste─či patolojik al─▒┼čveri┼č davran─▒┼č─▒na y├Ânlendirebilir. Ki┼či, bir nevi bu davran─▒┼č─▒ olumsuz duygularla ba┼č etme arac─▒ olarak g├Âr├╝r. D├╝rt├╝sellik, depresyon, anksiyete gibi psikolojik sorunlar─▒n bu davran─▒┼č─▒n geli┼čiminde ve s├╝rmesinde ├Ânemli psikolojik fakt├Ârler oldu─ču s├Âylenebilir.” diye konu┼čtu. 

Al─▒┼čveri┼č ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ tedavi edilebilir mi?


Bu t├╝r ba─č─▒ml─▒l─▒klar─▒n “davran─▒┼čsal ba─č─▒ml─▒l─▒klar” olarak adland─▒r─▒ld─▒─č─▒n─▒ ifade eden Asl─▒ Zeynep Ba┼čabak Bhais, ┼čunlar─▒ s├Âyledi:

“T─▒pk─▒ di─čer ba─č─▒ml─▒l─▒klarda oldu─ču gibi davran─▒┼čsal ba─č─▒ml─▒l─▒klar─▒n da tedavisi m├╝mk├╝n. Tedavide nihai ama├ž, ki┼činin bu davran─▒┼č─▒n─▒n alt─▒ndaki sebepleri bulmakt─▒r. Ba─č─▒ml─▒l─▒k davran─▒┼č─▒n─▒n bir sebep de─čil bir sonu├ž oldu─ču d├╝┼č├╝n├╝l├╝r. Uzun vadede ki┼činin bu davran─▒┼č─▒n─▒n devam etmesine sebep olan ihtiyac─▒n─▒ ke┼čfetmek ve o ihtiyac─▒ kar┼č─▒layacak alternatifler bularak ki┼činin tekrar o davran─▒┼ča gerek duymamas─▒n─▒ sa─člamakt─▒r. Ancak di─čer alkol ve madde ba─č─▒ml─▒l─▒klar─▒ndan farkl─▒ olarak davran─▒┼čsal ba─č─▒ml─▒l─▒klar─▒n tedavisinde ama├ž, ki┼činin o davran─▒┼č─▒ hi├ž yapmamas─▒ de─čil, kontroll├╝ olarak yapabiliyor olmas─▒d─▒r.”

Uzman Klinik Psikolog Asl─▒ Zeynep Ba┼čabak Bhais,  bunun i├žin birtak─▒m y├Ântemler ├Ânerilebilece─čini s├Âyledi:

  • ├ľrne─čin ilk olarak kredi kartlar─▒n─▒ g├╝vendikleri bir yak─▒n─▒na verebilir ve ger├žek bir ihtiya├ž durumunda kendisine vermesini isteyebilirler. 
  • Al─▒┼čveri┼č i├žin kendilerine belli kriterler getirebilirler ve o kriterlerin d─▒┼č─▒ndaki al─▒┼čveri┼čleri erteleyebilirler. 
  • Alacaklar─▒ ┼čeyin ger├žek bir ihtiya├ž m─▒ hazza ula┼čmak i├žin yap─▒lan bir davran─▒┼č m─▒ oldu─čunu ay─▒rt etmeleri i├žin almay─▒ d├╝┼č├╝nd├╝kleri ├╝r├╝nler i├žin kendilerine bekleme s├╝resi koyabilirler. Biz buna “dur d├╝┼č├╝n yap” tekni─či diyoruz. Ancak sorun ┼ču ki bu ki┼čiler istekle ba┼č etmekte zorlanacaklar─▒ i├žin kartlar─▒ ya da paras─▒ ula┼č─▒labilir bir yerde oldu─ču s├╝rece al─▒┼čveri┼či erteleme zorla┼čacakt─▒r. Bu y├╝zden erteleme y├Ântemi i├žin bir yak─▒nlar─▒ndan destek almalar─▒ ├Ânerilebilir. 
  • Genelde bu tarz ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ olan ki┼čilerin s─▒k gittikleri ma─čazalar vard─▒r. Oralara hi├ž u─čramamalar─▒ ├Ânerilebilir. 
  • Gidecekleri zaman ise yaln─▒z al─▒┼čveri┼če ├ž─▒kmamak, evden ├ž─▒kmadan ├Ânce kendilerine al─▒┼čveri┼č listesi yapmak ve o listenin d─▒┼č─▒na ├ž─▒kmamak, yan─▒nda sadece o ├╝r├╝nler i├žin yetecek miktarda para bulundurmak ├Ânerilebilir. 

Profesyonel destek al─▒nmal─▒d─▒r


Uzman Klinik Psikolog Asl─▒ Zeynep Ba┼čabak Bhais, ba─č─▒ml─▒l─▒klarda yeni haz kaynaklar─▒ bulman─▒n i┼če yarayan y├Ântemlerden oldu─čunu belirterek “Al─▒┼čveri┼č ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒nda ki┼či al─▒┼čveri┼čin yerine kendisine haz verecek ba┼čka ┼čeyler koymak zorundad─▒r. Bu tarz ├Ânlemlere ra─čmen ki┼či halen davran─▒┼č─▒ kontrol etmekte zorlan─▒yorlarsa profesyonel bir destek almas─▒ ├Ânerilebilir.” dedi.

✎ Mutfa─č─▒n─▒z─▒n olmazsa olmaz─▒ her ├╝r├╝n Karaca’da!
Sosyal Sorumluluk Projesi

Hi├ž yorum yok

Sorunlar─▒n─▒z─▒ ve yorumlar─▒n─▒z─▒ bekliyoruz.

Ads Place