Page Nav

HIDE

Grid

GRID_STYLE
FALSE

Hover Effects

TRUE
TO-LEFT
HIDE_BLOG

Ya┼čam Psikolojisi

{fbt_classic_header}

Header Ad

Son yaz─▒lar:

latest

Ads Place

G─▒ybet, sosyal ba─člar─▒ zay─▒flat─▒yor

“Bir kimsenin ay─▒b─▒n─▒ arkas─▒ndan s├Âylemek veya aleyhine konu┼čmak” olarak da tan─▒mlanan g─▒ybet ya da dedikodunun sosyal ba─člar─▒ zay─▒flatt─▒─č─▒n...

“Bir kimsenin ay─▒b─▒n─▒ arkas─▒ndan s├Âylemek veya aleyhine konu┼čmak” olarak da tan─▒mlanan g─▒ybet ya da dedikodunun sosyal ba─člar─▒ zay─▒flatt─▒─č─▒n─▒ ve ileti┼čim kazalar─▒na yol a├žt─▒─č─▒n─▒ belirten psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, empatik g─▒ybetin yani bir ki┼činin g─▒yab─▒nda olumlu konu┼čman─▒n ili┼čkileri g├╝├žlendirdi─čine dikkat ├žekti. 

─░nsan─▒n duygular─▒n─▒ payla┼čmaya, ileti┼čim kurmaya ve sosyal bir dokunun par├žas─▒ olmaya g├Âre kodland─▒─č─▒n─▒ belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Konu┼čarak payla┼čmak biyolojik do─čam─▒z─▒n gere─či. Bu durumu iyi ya da k├Ât├╝ y├Ânde kullanmak ayr─▒ bir durum” dedi.

├ťniversitesi Rekt├Âr├╝ Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, g─▒ybetin insan psikolojisi ve toplumsal ili┼čkiler ├╝zerindeki etkilerini de─čerlendirdi.

G─▒ybet kavram─▒n─▒n k├╝lt├╝r├╝m├╝zde yer alan ve inan├ž sistemimizde vurgulanan bir kavram oldu─čunu belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “G─▒ybet kelimesi g─▒yab─▒nda kelimesinden geliyor yani bir insan─▒n g─▒yab─▒nda konu┼čmak. Dini a├ž─▒dan de─čerlendirilen bir g─▒ybet var bir de g─▒ybetin psikolojik a├ž─▒dan de─čerlendirmesi var” dedi.

Empatik g─▒ybetin olumlu etkileri var

Psikoloji a├ž─▒s─▒ndan bak─▒ld─▒─č─▒nda bir empatik g─▒ybet bir de empatik olmayan g─▒ybetin oldu─čunu ifade eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Empatik olan g─▒ybette senin s├Âyledi─čin ┼čeyleri hakk─▒nda konu┼čtu─čun ki┼či duydu─ču zaman rahats─▒z olmuyorsa, memnun oluyorsa, onayl─▒yorsa bu g─▒ybet olmuyor. Mesela bir arkada┼č─▒n─▒n yapt─▒─č─▒ iyili─či, bir ba┼čkas─▒na anlat─▒yorsunuz. Bu g─▒yab─▒nda konu┼čmakt─▒r, duydu─ču zaman ki┼čiyi rahats─▒z etmiyor” dedi.

Empatik g─▒ybet, dostluk duygular─▒n─▒ art─▒r─▒yor

Empatik olan g─▒ybetin manevi sorumlulu─ču olmayan, ayn─▒ zamanda insan psikolojisini olumsuz de─čil, olumlu etkileyen bir durum oldu─čunu belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan, ┼čunlar─▒ s├Âyledi:

“Aile i├ži problemlerde buna ├žok rastl─▒yoruz. Bizim psikolojide uygulad─▒─č─▒m─▒z yak─▒n ili┼čkiler ve ya┼čant─▒lar ├Âl├žeklerimiz var. Yak─▒n ili┼čki ve ya┼čant─▒lar─▒ ara┼čt─▒r─▒rken ki┼činin di─čer ki┼čiler hakk─▒ndaki s├Âylemlerinin neler oldu─ču ├žok ├Ânemli. ├ç├╝nk├╝ yak─▒n ili┼čkilerdeki en ├Ânemli ├žat─▒┼čmalar─▒n s├Âzlerin yanl─▒┼č anla┼č─▒lmas─▒yla ilgili oldu─čunu g├Âr├╝yoruz. Mesela gelin-kay─▒nvalide meselesinde gelin, kay─▒nvalidesinin iyi ve olumlu taraflar─▒n─▒ ├ževresinde konu┼čuyorsa bu kay─▒nvalidenin kula─č─▒na gitti─činde gelinine kar┼č─▒ s─▒cak ve muhabbet dolu duygular olu┼čacak. Ya da tam tersi, kay─▒nvalide gelini hakk─▒nda olumlu konu┼čuyorsa da ayn─▒ durum ge├žerli olacak. Bu dostluk ve s─▒cakl─▒k duygular─▒n─▒ art─▒ran bir durumdur.”

G─▒ybet, sosyal ba─člar─▒ zay─▒flat─▒yor

“S├Âylenen s├Âz do─čruysa g─▒ybet oluyor, de─čilse iftira oluyor” diyen Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Bunu bilmek gerekir. Bir kimse hakk─▒nda ho┼članmayaca─č─▒ bir ┼čey konu┼čmak insan psikolojisini olumsuz etkiler, sosyal ba─člar─▒ zay─▒flat─▒r, ileti┼čim kazalar─▒na sebep olur” dedi.

G─▒ybeti neden seviyoruz?

─░nsan─▒n genetik olarak tek ba┼č─▒na ya┼čamamaya ve sosyal bir dokunun par├žas─▒ olmaya kodland─▒─č─▒n─▒ belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan, ileti┼čim kurman─▒n ve konu┼čman─▒n insan─▒n do─čas─▒nda oldu─čunu kaydederek “─░nsan─▒n konu┼čmay─▒ nas─▒l ├Â─črendi─čine dair yap─▒lan evrimsel psikoloj ├žal─▒┼čmalar─▒ var. Bu ├žal─▒┼čmalarda insan─▒n konu┼čmay─▒ ├Â─črenmesinin, insan─▒n ba┼čkalar─▒n─▒n hakk─▒nda konu┼čma d├╝rt├╝s├╝ ile ilgili oldu─ču g├Âr├╝lm├╝┼č. Yani genetik olarak insanda bir konuyu biriyle konu┼čarak payla┼čma e─čilimi var. Konu┼čma talebiyle ilgili genetik kodlar─▒m─▒z var. Bunu kar┼č─▒lamak i├žin insanlar kendi k├╝lt├╝r├╝ne g├Âre insanlar s├Âzc├╝k ├╝retmi┼č, dil ├╝retmi┼č. Edebi metinler bu ┼čekilde ortaya ├ž─▒km─▒┼č insanl─▒k tarihinde. ─░lk yaz─▒l─▒ ve hukuki metinler bu ┼čekilde ortaya ├ž─▒km─▒┼č. ├ç├╝nk├╝ insanlar sosyal bir varl─▒k olarak yarat─▒lm─▒┼č. ─░nsan genetik olarak tek ba┼č─▒na ya┼čamaya kodlanmam─▒┼č, sosyal bir dokunun par├žas─▒ olmaya g├Âre i├žin kodlanm─▒┼č” dedi.

├çekirdek aile anlay─▒┼č─▒ yaln─▒zl─▒─ča itiyor

Hayvanlarla insan─▒ ay─▒ran ├Âzelliklerden birinin sosyalle┼čmek oldu─čunu ifade eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, ┼ču de─čerlendirmelerde bulundu:

“Aslan ve kurtlar─▒n hayat─▒n─▒ inceledi─čimiz zaman bir nesil beraber oluyor. Anne-o─čul-karde┼č oluyor, ├╝├ž├╝nc├╝ bir nesil oldu─čunda uzakla┼č─▒yorlar. Hatta Darwin bunu g├Âzlemlemi┼č ve ├žekirdek ailenin gerekli oldu─ču fikri ortaya ├ž─▒k─▒yor. Sosyologlar bunu kabul ediyor ve ├žekirdek aile tezi ortaya ├ž─▒k─▒yor. Bat─▒’n─▒n ve insanl─▒─č─▒n ┼ču anda ba┼č─▒na dert olan ├žekirdek aile. ├çekirdek aile derken ‘─░deal aile ├žekirdek ailedir, geni┼č aileye gerek yoktur. Anneanne-babaannelerle ilgilenmeye gerek yoktur’ tarz─▒ndaki bir yakla┼č─▒m, ┼ču anda Bat─▒ k├╝lt├╝r├╝n├╝ yaln─▒zl─▒─ča itti. ─░leri ya┼člardaki intiharlar artt─▒. Mesela ─░ngiltere’de Yaln─▒zl─▒k Bakanl─▒─č─▒ kurulmak ├╝zere. 8.5 milyon ─░ngiliz evde yaln─▒z ya┼č─▒yor. Bu gibi durumlar─▒n ortaya ├ž─▒kmas─▒n─▒n nedeni, sosyal ba─člar─▒ zay─▒flatan Darwin’in tezinin yanl─▒┼č anla┼č─▒lmas─▒. Bu durum belki aslanlarda ve kurtlarda b├Âyledir, ├ž├╝nk├╝ onlar s├╝r├╝ halinde ya┼č─▒yorlar ve insanlar gibi olam─▒yorlar. Maymunlar ├╝zerinde deneyler yap─▒l─▒yor. Maymunlar─▒ bir toplum ya da k─▒lan haline getirebilir miyiz tarz─▒nda, aralar─▒nda bir fikir ├╝reterek bir yap─▒ olu┼čturabiliriz tarz─▒nda. Ancak genetik olarak s├Âzc├╝k ├╝retme kodlar─▒ yok, bu ├Âzellik insanda var. Dolay─▒s─▒yla konu┼čma iste─či insanda beyinde ├Âd├╝l-ceza mekanizmas─▒n─▒ harekete ge├žiriyor. ─░nsan konu┼čtu─ču zaman haz al─▒yor. ─░nsan kendi hakk─▒nda takdir onay ├Âvg├╝ s├Âzlerini duydu─ču zaman, biriyle oturup s─▒cak ili┼čki kurdu─ču zaman beyin mutluluk hormonu salg─▒l─▒yor. Bu durum insnalar─▒n ho┼čuna gidiyor. Herkes bir arada otururken herkesin ilgi alan─▒ olan─▒, konu┼čtu─ču zaman zevk alabilece─či konu a├ž─▒ld─▒─č─▒da buna herkes kat─▒l─▒r.”

Konu┼čarak payla┼čmak biyolojik do─čam─▒z─▒n bir gere─či

─░nsan─▒n─▒n konu┼čma yetene─činin yeme, i├žme ve ├╝reme gibi biyolojik e─čilimlerinden biri oldu─čunu ifade eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Konu┼čarak payla┼čmak, biyolojik do─čam─▒z─▒n bir gere─či. Tabi bu durumu iyi y├Ânde ya da k├Ât├╝ y├Ânde kullanmak ayr─▒ bir durum. Etik s─▒n─▒rlarda kullan─▒rsak bu bizim i├žin konu┼čma ihtiyac─▒, payla┼čma yaln─▒zl─▒─č─▒, giderme ihtiyac─▒ var. Yaln─▒zl─▒─č─▒ giderme ihtiyac─▒m─▒z bizi konu┼čmaya itiyor. Yaln─▒zl─▒─č─▒ en ├žok giderme ihtiyac─▒ da kad─▒n beyninde vard─▒r. Erkek beyni, kad─▒n beyni bu anlamda farkl─▒d─▒r. Erkek beyni stres alt─▒nda zihinsel bir s─▒─č─▒na─č─▒ vard─▒r, oraya ├žekilir. Konu┼čarak de─čil sonu├ž odakl─▒ d├╝┼č├╝nerek stresini giderir. Kad─▒n beyni ise biyolojik olarak stres alt─▒nda konu┼čarak payla┼čarak stresini azaltmaya ├žal─▒┼č─▒r. Onun i├žin konu┼čma ihtiyac─▒ hisseder” dedi.

Konu┼čma bir d├╝rt├╝ ama k├╝lt├╝rle desteklenmeli

Annenin ├žocu─čuna annelik yapabilmesi i├žin ├žocu─čuyla konu┼čmas─▒ gerekti─čini ifade eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “├çocuk ilk 4 ya┼čta s├Âzc├╝k ├╝retmeyi ├Â─čreniyor. ├çocuk e─čer konu┼čulan bir ortamda de─čilse konu┼čmay─▒ ├Â─črenemiyor. ─░kinci d├╝nya sava┼č─▒nda ormanda bulunan vah┼či ├žocuklar var, 50’nin ├╝zerinde literat├╝re girmi┼č. Bu ├žocuklar e─čer 4 ya┼č─▒ndan ├Ânce hayvanlar─▒n yan─▒nda b├╝y├╝d├╝yse tekrar b├╝y├╝d├╝klerinde konu┼čmay─▒ ├Â─črenemiyor. Konu┼čmay─▒ ├Â─črenmek bir d├╝rt├╝ olarak var ama k├╝lt├╝r olarak beslenmesi gerekiyor. Bu da ├Âd├╝llendirilirse konu┼čma devam ediyor” dedi.

Kad─▒nlar konu┼čma konusunda daha avantajl─▒

Kad─▒nlar─▒n konu┼čma konusunda erkeklerden ├╝st├╝n ve daha becerikli olduklar─▒n─▒ belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Erkek bir hatip olmak i├žin kad─▒nlara oranla 2-3 misli daha fazla zorluyor kendini. Kad─▒nlar bu konuda avantajl─▒ ama bunu iyi y├Ânetirlerse aileyi bir arada tutuyor. Birle┼čtirici ve kucaklay─▒c─▒ kimli─či ortaya ├ž─▒k─▒yor. Onun i├žin ‘Aileyi di┼či ku┼č yapar’ s├Âz├╝ bo┼čuna s├Âylenmemi┼č. Bu durum kad─▒n─▒n ileti┼čim becerisiyle ilgili. S├Âzel ileti┼čim denildi─či zaman hep s├Âylenen s├Âzler gibi anla┼č─▒l─▒yor. Se├žti─čimiz kelimeler, e┼čikalt─▒ vurgular, s├Âyleyi┼č tarz─▒, b├╝t├╝n bunlar─▒n hepsi ileti┼čimin s├Âylenen s├Âzlerden daha ├Ânemli hale geliyor. Bu konuda da kad─▒nlar avantajl─▒ ama bir ├Âzellik olarak bunu olumlu y├Ânde kullan─▒rlarsa avantajl─▒ olacak. Olumsuz y├Ânde kullan─▒rlarsa ileti┼čim kaza┼čar─▒na sebep oluyor” dedi.

Dur-d├╝┼č├╝n-konu┼č ├Ânemli

G─▒ybetten uzak durmak i├žin g─▒ybet etmeme becerisinin kazan─▒lmas─▒ gerekti─čini ifade eden Tarhan, “─░ster ailede ister toplumda olsun g─▒ybet sorunlara yol a├žabilir. K├╝├ž├╝k bir s├Âz ya da davran─▒┼č b├╝y├╝k problemlere yol a├žabilir. S├Âyledi─čimiz s├Âzlerin manevi bir kur┼čun gibi oldu─čunu unutmamak gerekir. Do─čru ve g├╝zel bir ┼čekilde konu┼čmazsak bunun sonu├žlar─▒n─▒ k├Ât├╝ bir ┼čekilde ya┼čayabiliriz. Onun i├žin dur-d├╝┼č├╝n-konu┼č diyoruz. Bunu yapmad─▒─č─▒m─▒z an en ├žok sevdi─čimiz kalpleri de k─▒rabiliriz, aile i├žerisinde problemlere yol a├žabiliriz. Bekta┼či inanc─▒nda ├žok g├╝zel bir s├Âz vard─▒r; ‘Eline, beline ve diline sahip ├ž─▒k’ diye. Bu k├╝lt├╝r Anadolu’daki irfan k├╝lt├╝r├╝ne yerle┼čmi┼čtir. ─░nsanlar eline, beline ve diline sahip olabilse emin olun cezaevlerinin yar─▒s─▒ bo┼č olabilir” diye konu┼čtu.

✎ Mutfa─č─▒n─▒z─▒n olmazsa olmaz─▒ her ├╝r├╝n Karaca’da!
Sosyal Sorumluluk Projesi

Hi├ž yorum yok

Sorunlar─▒n─▒z─▒ ve yorumlar─▒n─▒z─▒ bekliyoruz.

Ads Place

www.hizlibul.com-1972407