Page Nav

HIDE

Grid

GRID_STYLE
FALSE

Hover Effects

TRUE
TO-LEFT
HIDE_BLOG

Ya┼čam Psikolojisi

{fbt_classic_header}

Header Ad

Son yaz─▒lar:

latest

Ads Place

Ni├žin ├Âfkeleniyoruz? ├ľfke yok edilebilir mi?

G├╝nl├╝k hayat─▒n stresi ve bast─▒r─▒lm─▒┼č duygular da buna eklenince ki┼čiler kontrolden ├ž─▒kabiliyor. ├ľfkenizi kontrol etmeyi ├Â─črenin N├Âroloji Uzm...

Ni├žin ├Âfkeleniyoruz? ├ľfke yok edilebilir mi?

G├╝nl├╝k hayat─▒n stresi ve bast─▒r─▒lm─▒┼č duygular da buna eklenince ki┼čiler kontrolden ├ž─▒kabiliyor.

├ľfkenizi kontrol etmeyi ├Â─črenin

N├Âroloji Uzman─▒ Dr. Mehmet Yavuz ki┼čileri derinden etkileyen ├Âfke duygusunu, bu duygunun yol a├žabilece─či problemleri ve ├Âfke kontrol├╝n├╝ a├ž─▒kl─▒yor.

├ľfke nedir?

'├ľfke, insan hayat─▒nda ya┼čan─▒lan di─čer t├╝m duygular gibi (sevgi, ne┼če vb) normal ve do─čadaki t├╝m canl─▒ t├╝rlerinde g├Âr├╝len bir duygudur.

├ľfke, insan─▒n herhangi bir tehdit kar┼č─▒nda g├Âsterdi─či do─čal bir tepkidir.

Bu duygu, v├╝cudumuzda fizyolojik ve biyolojik de─či┼čimler ya┼čanmas─▒na da sebep olur. ├ľfkelendi─čimiz zaman beyin sava┼č ya da ka├ž ┼čeklinde tepkiler verir. Ki┼či ├Âfkelendi─či zaman, nefes al─▒p vermesi s─▒kla┼č─▒r, stres ve gerginlik ba┼č g├Âsterir, enerjiyi artt─▒ran adrenalin salg─▒s─▒ ba┼člar, kalp at─▒┼člar─▒ h─▒zlan─▒r, kan bas─▒nc─▒ artar, kendisini ve davran─▒┼člar─▒n─▒ kontrol etmekte zorlan─▒r.'

Ni├žin ├Âfkeleniyoruz?

 '├ľfke duygusu di─čer t├╝m duygular gibi bilin├žalt─▒m─▒zdaki d├╝┼č├╝nceleri izler. Ki┼činin olumsuz ya┼čad─▒─č─▒ herhangi bir olay daha sonralar─▒ da ayn─▒ ├Ân yarg─▒lar─▒ hissetmesine neden olur. Engellenme, sald─▒r─▒ya u─črama, yoksun b─▒rak─▒lma, tehdit edilme, k─▒s─▒tlanma gibi durumlarda hissedilen yo─čun bir duygudur. Genellikle ki┼čiye y├Ânelik sald─▒rganl─▒─č─▒n ortaya ├ž─▒kmas─▒ ile sonu├žlan─▒r.

 Ayn─▒ ┼čekilde ki┼činin yapmaktan ├žekindi─či davran─▒┼člar─▒ ba┼čkas─▒n─▒n rahatl─▒kla yap─▒yor olmas─▒ bu ki┼čiyi olduk├ža k─▒zd─▒rabilir. ├ľrne─čin her randevusuna erken giden birinin randevuya ge├ž kalan arkada┼č─▒na olduk├ža k─▒zmas─▒ gibi. Burada ki┼či kendisinin yapmad─▒─č─▒ ve ├Âzen g├Âsterdi─či bir ┼čeyin ba┼čkas─▒ taraf─▒ndan yap─▒lmas─▒na olduk├ža sinirlenir ve davran─▒┼člar─▒ olumsuz y├Ânde seyreder.  ├ľfke duygusu bast─▒r─▒lan di─čer duygular─▒n tepkimesi olarak ortaya ├ž─▒kabilir. Utan├ž, ac─▒ ve korku gibi duygular da ├Âfke duygusunu tetikler.'

├ľfkenin olumsuz sonu├žlar─▒ nelerdir?

'├ľfke ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒nda her birey ayn─▒ ┼čekilde tepki vermez. Baz─▒lar─▒ tepkilerini fiziksel ya da s├Âzl├╝ sald─▒r─▒da bulunarak ortaya koyarken; baz─▒lar─▒ ise daha edilgen ve dolayl─▒ sald─▒rganl─▒─č─▒ se├žebilir, geri ├žekilme, ka├ž─▒nma, uzakla┼čma gibi davran─▒┼člar g├Âsterebilir. Bireyin ├Âfkesini nas─▒l ortaya koyaca─č─▒, o an i├žinde bulundu─ču konumla, k├╝lt├╝rel normlarla, ya┼čad─▒─č─▒ ├Âfkenin ┼čiddetiyle, benzer durumlara daha ├Ânce nas─▒l tepki verdi─čiyle, ├Âfkeyle ba┼č etme stratejileriyle ├žok ba─člant─▒l─▒d─▒r.

Bast─▒r─▒lan ├Âfkenin kayg─▒ ve depresyona yol a├žt─▒─č─▒na dair yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar vard─▒r. ─░fade edilmeyen ├Âfke ili┼čkileri bozabilece─či gibi ├že┼čitli sa─čl─▒k sorunlar─▒na da neden olabilir. Solunum sorunlar─▒, mide rahats─▒zl─▒klar─▒, ba┼č a─čr─▒lar─▒, cilt problemleri, sinir sistemi rahats─▒zl─▒klar─▒, dola┼č─▒m sorunlar─▒ gibi bir├žok hastal─▒k da ortaya ├ž─▒kabilir. ├ľfke ├Âzellikle a├ž─▒k ┼čekilde g├Âsterildi─činde ve bu tutum di─čerleri taraf─▒ndan yarg─▒land─▒─č─▒nda ki┼čide benlik sayg─▒s─▒nda d├╝┼čmeye, ili┼čkilerinde ├žat─▒┼čmaya, s├Âzel ve fiziksel sald─▒r─▒lara ve i┼č hayat─▒nda uyumsuzluklara neden olabilir.'

├ľfke kontrol├╝ nedir?

'├ľfke kontrol├╝, ├Âfkeyi do─čru ve yerinde ifade edebilme becerisini kazanmakt─▒r. Ama├ž, ├Âfkelenen ki┼činin verdi─či tepkileri yumu┼čatmak ve ki┼čiye sald─▒rganl─▒ktan uzak, ┼čiddet i├žermeyen ileti┼čim becerisi kazand─▒rmakt─▒r. ├ľfke kontrol├╝ ile ki┼či ├Âzel ve i┼č ya┼čam─▒nda olumsuz ya┼čanan olaylara kar┼č─▒ daha tarafs─▒z tepkiler vererek olaylar─▒ do─čru bir s├╝zge├žten ge├žirecek ve ├Ân yarg─▒lar─▒ndan kurtulacakt─▒r.

Bili┼čsel, duyusal ileti┼čim, duygusal ve davran─▒┼čsal boyutlarda yap─▒lan de─či┼čikliklerle ├Âfke kontrol y├Ântemleri uygulanmaktad─▒r. D├╝┼č├╝nme tarz─▒n─▒ de─či┼čtirmek, mant─▒kl─▒ d├╝┼č├╝ncelere odaklanmak, ├Âfkeye neden olan duruma, ├ž├Âz├╝me y├Ânelik ┼čekilde yakla┼čmak ve problemi belirlemek, ├ž├Âz├╝m yollar─▒n─▒n, farkl─▒ se├ženeklerin neler oldu─čunu g├Âzden ge├žirmek, i┼člevsel bir plan yapmak ├Âfkeyi kontrol etmekte yararl─▒ y├Ântemlerdendir.'

├ľfke kontrol├╝ ile ├Âfke yok edilebilir mi?

'├ľfkenin inkar edilmesi ya da bast─▒r─▒lmas─▒ ki┼či i├žin sa─čl─▒kl─▒ yollar de─čildir. ├ç├╝nk├╝ ├Âfkenin ki┼čiyi uyar─▒c─▒, koruyucu veya harekete ge├žirici bir i┼člevi de vard─▒r. ├ľfke, bir tehlike an─▒nda ki┼čiyi uyar─▒r ve kendisine zarar verici davran─▒┼člardan bireyin haberdar olmas─▒n─▒ sa─člar. ├ľfkenin sa─čl─▒kl─▒ ┼čekilde ya┼čan─▒p, do─čru ┼čekilde kontrol edilebilmesi i├žin ├Âncelikle bu duygunun kabul edilmesi, nedenlerinin, sonu├žlar─▒n─▒n anla┼č─▒lmas─▒ ve sald─▒rgan ┼čekilde ifade edilmesinin engellenmesi gerekir.

├ľfke kontrol├╝nde ama├ž ├Âfkeyi tamamen yok etmek de─čildir. ├ľfkeyi ki┼činin normal ve sa─čl─▒kl─▒ s─▒n─▒rlarda hissetmesini sa─člamak ve buna ba─čl─▒ olarak davran─▒┼člar─▒n─▒ daha kontroll├╝ hale getirmektir. ├ľfke kontrol problemi ├╝zerinde ├žal─▒┼č─▒rken, duygusal ve davran─▒┼čsal d├╝zeyde de─či┼čikli─či ama├žl─▒yoruz. Bu da bir uzman taraf─▒ndan ger├žekle┼čtirilen psikoterapi y├Ântemiyle sa─članabiliyor. Uzmanlar taraf─▒ndan ger├žekle┼čtirilen ├žal─▒┼čmalarda da ├Âfke kontrol├╝, ki┼čiye g├Âre de─či┼čmi┼čtir ve olumlu sonu├žlar da ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r.'

├ľfke kontrol├╝n├╝ sa─člamak i├žin neler yap─▒labilir?

'├ľncelikle kabul etmemiz gerekir ki; ├Âfke bir problem ├ž├Âzme arac─▒, intikam alma yolu, hakl─▒ ├ž─▒kma gerek├žesi, ba┼čkalar─▒n─▒ kontrol etme arac─▒, ba┼čkalar─▒n─▒ su├žlama unsuru, bir su├ž i┼čleme nedeni de─čildir.

├ľfkesini kontrol etmek isteyen ki┼či sinirlendi─činde tepki vermeden ├Ânce olay─▒ h─▒zl─▒ bir ┼čekilde de─čerlendirebilir. Ve bulundu─ču ortamdan uzakla┼čarak olay─▒n b├╝y├╝mesini engelleyebilir.

Ki┼či olaylar─▒ asl─▒nda oldu─ču gibi g├Âremiyor, abart─▒yor ya da a┼č─▒r─▒ genelliyor olabilir. Bu ├žarp─▒tmay─▒ fark ederek hadiseye daha net bakabilir ve ├Ân yarg─▒s─▒z de─čerlendirme yapabilir.

Ayn─▒ zamanda ya┼čan─▒lan t├╝m olumsuz olaylar kar┼č─▒s─▒nda duygu ve isteklerini zaman─▒nda dile getirmelidir. Bu sayede bilin├žalt─▒nda yatan olumsuz duygular─▒nda ├Âfke patlamalar─▒na yol a├žmas─▒n─▒ engellemi┼č olur. Nefes terapileri yapabilir, i├žinizden belli bir s├╝re sayarak kendinizi kontrol alt─▒nda tutabilirsiniz.

E─čer ki┼či ├Âfkesine tam anlam─▒yla hakim olam─▒yorsa mutlaka bir uzmandan yard─▒m almal─▒ ve psikoterapiye ba┼člamal─▒d─▒r.

Ki┼činin kendi ├Âfkesini tan─▒mas─▒ ve altta yatan nedenleri fark etmesi ├Âfke kontrol├╝nde ├Ânemli fakt├Ârlerdir. Yap─▒lan psikoterapi ├žal─▒┼čmalar─▒nda ki┼činin bilin├žalt─▒ duygu ve isteklerine i├ž g├Âr├╝ kazanmas─▒, su├žluluk, de─čersizlik, yetersizlik gibi duygular─▒n─▒, fark etmesi ve de─či┼čtirilmesi i├žin ├žal─▒┼č─▒l─▒r

✎ Mutfa─č─▒n─▒z─▒n olmazsa olmaz─▒ her ├╝r├╝n Karaca’da!
Sosyal Sorumluluk Projesi

Hi├ž yorum yok

Sorunlar─▒n─▒z─▒ ve yorumlar─▒n─▒z─▒ bekliyoruz.

Ads Place

www.hizlibul.com-1972407